Sanskrit & Trika Shaivism (Главная)

JavaScript отключён! Перейдите по этой ссылке!


 Tantrāloka (Tantraloka): Глава 6 - строфы 151-252 - Недвойственный Кашмирский Шиваизм

Kālatattvaprakāśana - Стандартный перевод


 Вступление

photo 33 - monk watching templeThis is the second and last set of stanzas (from the stanza 151 to the stanza 252) of the sixth chapter (called Kālatattvaprakāśana).

This work was written by the great Master Abhinavagupta and is a compendium of Tantra in all its facets. Tantrāloka is the most important and voluminous work of the greatest Trika Master. Abhinavagupta was also the teacher of eminent Kṣemarāja and lived about 975-1025 AD in Kashmir.

This treatise whose name is Tantrāloka is a complete encyclopedia of Tantra. Since it is a very advanced text in Trika Shaivism, there is no surprise if a neophyte finds it difficult to understand. To start to understand it, the level of the reader must be the one of a real disciple in Trika Shaivism. If this requirement is not met, then there will be a lot of confusion and constant disappointment. Because in spite of my great efforts to explain the things so easily as possible, to study this treatise requires some spiritual caliber. In this system, sometimes it is not possible even to write about certain topics due to the extreme limitation of the words. Because in the end, all this knowledge has to do with 'states', and it is extremely difficult to write about 'states' in a precise way. Abhinavagupta has done his best to accomplish this formidable task of writing about what is superior and intangible. Anyway, despite his incredible skills to carry out this, he is not revealing everything. It is not because he is all the time hiding things from the reader, but because he is sometimes hiding and on other occasions he just cannot write about some extremely subtle topics because of the limitation of the words.

Goal of life is Liberation. Man has searched for freedom always in human history, but according to Trika Shaivism that is not real Liberation. Real Liberation does not mean that your body should be free from some prison and things like that. Real Liberation amounts to attaining His Svātantrya or Absolute Freedom. When the Great Lord's Svātantrya is achieved, then you see unity in all the things, i.e. you stop seeing duality as before. All is forever identified with Svātantrya, with Him, and that is the end of the story called 'you in bondage'. From this point on nothing will get in your way, because if something apparently gets in your way, that is Svātantrya again. This constant awareness of unity in all is real Freedom. There is no other attainment greater than this!

Keeping the above in mind, now read Tantrāloka and experience Supreme Delight, dear Śiva.

Important: All that is in brackets and italicized within the translation has been added by me in order to complete the sense of a particular phrase or sentence. In turn, all that is between double hyphen (--...--) constitutes clarifying further information also added by me.

в начало


 Строфы 151 - 160

न भोक्ता ज्ञोऽधिकारे तु वृत्त एव शिवीभवेत्।
स एषोऽवान्तरलयस्तत्क्षये सृष्टिरुच्यते॥१५१॥

Na bhoktā jño'dhikāre tu vṛtta eva śivībhavet| Sa eṣo'vāntaralayastatkṣaye sṛṣṭirucyate||151||

Непереведенная ещё


साङ्ख्यवेदादिसंसिद्धाञ्छ्रीकण्ठस्तदहर्मुखे।
सृजत्येव पुनस्तेन न सम्यङ्मुक्तिरीदृशी॥१५२॥

Sāṅkhyavedādisaṁsiddhāñchrīkaṇṭhastadaharmukhe|
Sṛjatyeva punastena na samyaṅmuktirīdṛśī||152||

Непереведенная ещё


प्रधाने यदहोरात्रं तज्जं वर्षशतं विभोः।
श्रीकण्ठस्यायुरेतच्च दिनं कञ्चुकवासिनाम्॥१५३॥

Pradhāne yadahorātraṁ tajjaṁ varṣaśataṁ vibhoḥ|
Śrīkaṇṭhasyāyuretacca dinaṁ kañcukavāsinām||153||

Непереведенная ещё


तत्क्रमान्नियतिः कालो रागो विद्या कलेत्यमी।
यान्त्यन्योन्यं लयं तेषामायुर्गाहनिकं दिनम्॥१५४॥

Tatkramānniyatiḥ kālo rāgo vidyā kaletyamī|
Yāntyanyonyaṁ layaṁ teṣāmāyurgāhanikaṁ dinam||154||

Непереведенная ещё


तद्दिनप्रक्षये विश्वं मायायां प्रविलीयते।
क्षीणायां निशि तावत्यां गहनेशः सृजेत्पुनः॥१५५॥

Taddinaprakṣaye viśvaṁ māyāyāṁ pravilīyate|
Kṣīṇāyāṁ niśi tāvatyāṁ gahaneśaḥ sṛjetpunaḥ||155||

Непереведенная ещё


एवमव्यक्तकालं तु परार्धैर्दशभिर्जहि।
मायाहस्तावती रात्रिर्भवेत्प्रलय एष सः॥१५६॥

Evamavyaktakālaṁ tu parārdhairdaśabhirjahi|
Māyāhastāvatī rātrirbhavetpralaya eṣa saḥ||156||

Непереведенная ещё


मायाकालं परार्धानां गुणयित्वा शतेन तु।
ऐश्वरो दिवसो नादः प्राणात्मात्र सृजेज्जगत्॥१५७॥

Māyākālaṁ parārdhānāṁ guṇayitvā śatena tu|
Aiśvaro divaso nādaḥ prāṇātmātra sṛjejjagat||157||

Непереведенная ещё


तावती चैश्वरी रात्रिर्यत्र प्राणः प्रशाम्यति।
प्राणगर्भस्थमप्यत्र विश्वं सौषुम्नवर्त्मना॥१५८॥

Tāvatī caiśvarī rātriryatra prāṇaḥ praśāmyati|
Prāṇagarbhasthamapyatra viśvaṁ sauṣumnavartmanā||158||

Непереведенная ещё


प्राणे ब्रह्मविले शान्ते संविद्याप्यवशिष्यते।
अंशांशिकातोऽप्येतस्याः सूक्ष्मसूक्ष्मतरो लयः॥१५९॥

Prāṇe brahmavile śānte saṁvidyāpyavaśiṣyate|
Aṁśāṁśikāto'pyetasyāḥ sūkṣmasūkṣmataro layaḥ||159||

Непереведенная ещё


गुणयित्वैश्वरं कालं परार्धानां शतेन तु।
सादाशिवं दिनं रात्रिर्महाप्रलय एव च॥१६०॥

Guṇayitvaiśvaraṁ kālaṁ parārdhānāṁ śatena tu|
Sādāśivaṁ dinaṁ rātrirmahāpralaya eva ca||160||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 161 - 170

सदाशिवः स्वकालान्ते बिन्द्वर्धेन्दुनिरोधिकाः।
आक्रम्य नादे लीयेत गृहीत्वा सचराचरम्॥१६१॥

Sadāśivaḥ svakālānte bindvardhendunirodhikāḥ|
Ākramya nāde līyeta gṛhītvā sacarācaram||161||

Непереведенная ещё


नादो नादान्तवृत्त्या तु भित्त्वा ब्रह्मबिलं हठात्।
शक्तितत्त्वे लयं याति निजकालपरिक्षये॥१६२॥

Nādo nādāntavṛttyā tu bhittvā brahmabilaṁ haṭhāt|
Śaktitattve layaṁ yāti nijakālaparikṣaye||162||

Непереведенная ещё


एतावच्छक्तितत्त्वे तु विज्ञेयं खल्वहर्निशम्।
शक्तिः स्वकालविलये व्यापिन्यां लीयते पुनः॥१६३॥

Etāvacchaktitattve tu vijñeyaṁ khalvaharniśam|
Śaktiḥ svakālavilaye vyāpinyāṁ līyate punaḥ||163||

Непереведенная ещё


व्यापिन्या तद्दिवारात्रं लीयते साप्यनाश्रिते।
परार्धकोट्या हत्वापि शक्तिकालमनाश्रिते॥१६४॥

Vyāpinyā taddivārātraṁ līyate sāpyanāśrite|
Parārdhakoṭyā hatvāpi śaktikālamanāśrite||164||

Непереведенная ещё


दिनं रात्रिश्च तत्काले परार्धगुणितेऽपि च।
सोऽपि याति लयं साम्यसञ्ज्ञे सामनसे पदे॥१६५॥

Dinaṁ rātriśca tatkāle parārdhaguṇite'pi ca|
So'pi yāti layaṁ sāmyasañjñe sāmanase pade||165||

Непереведенная ещё


स कालः साम्यसञ्ज्ञः स्यान्नित्योऽकल्यः कलात्मकः।
यत्तत्सामनसं रूपं तत्साम्यं ब्रह्म विश्वगम्॥१६६॥

Sa kālaḥ sāmyasañjñaḥ syānnityo'kalyaḥ kalātmakaḥ|
Yattatsāmanasaṁ rūpaṁ tatsāmyaṁ brahma viśvagam||166||

Непереведенная ещё


अतः सामनसात्कालान्निमेषोन्मेषमात्रतः।
तुट्यादिकं परार्धान्तं सूते सैवात्र निष्ठितम्॥१६७॥

Ataḥ sāmanasātkālānnimeṣonmeṣamātrataḥ|
Tuṭyādikaṁ parārdhāntaṁ sūte saivātra niṣṭhitam||167||

Непереведенная ещё


दशशतसहस्रमयुतं लक्षनियुतकोटि सार्बुदं वृन्दम्।
खर्वनिखर्वे शङ्खाब्जजलधिमध्यान्तमथ परार्धं च॥१६८॥

Daśaśatasahasramayutaṁ lakṣaniyutakoṭi sārbudaṁ vṛndam|
Kharvanikharve śaṅkhābjajaladhimadhyāntamatha parārdhaṁ ca||168||

Непереведенная ещё


इत्येकस्मात्प्रभृति हि दशधा दशधा क्रमेण कलयित्वा।
एकादिपरार्धान्तेष्वष्टादशसु स्थितिं ब्रूयात्॥१६९॥

Ityekasmātprabhṛti hi daśadhā daśadhā krameṇa kalayitvā|
Ekādiparārdhānteṣvaṣṭādaśasu sthitiṁ brūyāt||169||

Непереведенная ещё


चत्वार एते प्रलया मुख्याः सर्गाश्च तत्कलाः।
भूमूलनैशशक्तिस्थास्तदेवाण्डचतुष्टयम्॥१७०॥

Catvāra ete pralayā mukhyāḥ sargāśca tatkalāḥ|
Bhūmūlanaiśaśaktisthāstadevāṇḍacatuṣṭayam||170||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 171 - 180

कालाग्निर्भुवि संहर्ता मायान्ते कालतत्त्वराट्।
श्रीकण्ठो मूल एकत्र सृष्टिसंहारकारकः॥१७१॥

Kālāgnirbhuvi saṁhartā māyānte kālatattvarāṭ|
Śrīkaṇṭho mūla ekatra sṛṣṭisaṁhārakārakaḥ||171||

Непереведенная ещё


तल्लयो वान्तरस्तस्मादेकः सृष्टिलयेशिता।
श्रीमानघोरः शक्त्यन्ते संहर्ता सृष्टिकृच्च सः॥१७२॥

Tallayo vāntarastasmādekaḥ sṛṣṭilayeśitā|
Śrīmānaghoraḥ śaktyante saṁhartā sṛṣṭikṛcca saḥ||172||

Непереведенная ещё


तत्सृष्टौ सृष्टिसंहारा निःसङ्ख्या जगतां यतः।
अन्तर्भूतास्ततः शाक्ती महासृष्टिरुदाहृता॥१७३॥

Tatsṛṣṭau sṛṣṭisaṁhārā niḥsaṅkhyā jagatāṁ yataḥ|
Antarbhūtāstataḥ śāktī mahāsṛṣṭirudāhṛtā||173||

Непереведенная ещё


लये ब्रह्मा हरी रुद्रशतान्यष्टकपञ्चकम्।
इत्यन्योन्यं क्रमाद्यान्ति लयं मायान्तकेऽध्वनि॥१७४॥

Laye brahmā harī rudraśatānyaṣṭakapañcakam|
Ityanyonyaṁ kramādyānti layaṁ māyāntake'dhvani||174||

Непереведенная ещё


मायातत्त्वलये त्वेते प्रयान्ति परमं पदम्।
मायोर्ध्वे ये सिताध्वस्थास्तेषां परशिवे लयः॥१७५॥

Māyātattvalaye tvete prayānti paramaṁ padam|
Māyordhve ye sitādhvasthāsteṣāṁ paraśive layaḥ||175||

Непереведенная ещё


तत्राप्यौपाधिकाद्भेदाल्लये भेदं परे विदुः।
एवं तात्त्वेश्वरे वर्गे लीने सृष्टौ पुनः परे॥१७६॥

Tatrāpyaupādhikādbhedāllaye bhedaṁ pare viduḥ|
Evaṁ tāttveśvare varge līne sṛṣṭau punaḥ pare||176||

Непереведенная ещё


तत्साधकाः शिवेष्टा वा तत्स्थानमधिशेरते।
ब्राह्मी नाम परस्यैव शक्तिस्तां यत्र पातयेत्॥१७७॥

Tatsādhakāḥ śiveṣṭā vā tatsthānamadhiśerate|
Brāhmī nāma parasyaiva śaktistāṁ yatra pātayet||177||

Непереведенная ещё


स ब्रह्मा विष्णुरुद्राद्या वैष्णव्यादेरतः क्रमात्।
शक्तिमन्तं विहायान्यं शक्तिः किं याति नेदृशम्॥१७८॥

Sa brahmā viṣṇurudrādyā vaiṣṇavyāderataḥ kramāt|
Śaktimantaṁ vihāyānyaṁ śaktiḥ kiṁ yāti nedṛśam||178||

Непереведенная ещё


छादितप्रथिताशेष शक्तिरेकः शिवस्तथा।
एवं विसृष्टिप्रलयाः प्राण एकत्र निष्ठिताः॥१७९॥

Chāditaprathitāśeṣa śaktirekaḥ śivastathā|
Evaṁ visṛṣṭipralayāḥ prāṇa ekatra niṣṭhitāḥ||179||

Непереведенная ещё


सोऽपि संविदि संविच्च चिन्मात्रे ज्ञेयवर्जिते।
चिन्मात्रमेव देवी च सा परा परमेश्वरी॥१८०॥

So'pi saṁvidi saṁvicca cinmātre jñeyavarjite|
Cinmātrameva devī ca sā parā parameśvarī||180||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 181 - 190

अष्टात्रिंशं च तत्तत्त्वं हृदयं तत्परापरम्।
तेन संवित्त्वमेवैतत्स्पन्दमानं स्वभावतः॥१८१॥

Aṣṭātriṁśaṁ ca tattattvaṁ hṛdayaṁ tatparāparam|
Tena saṁvittvamevaitatspandamānaṁ svabhāvataḥ||181||

Непереведенная ещё


लयोदया इति प्राणे षष्ट्यब्दोदयकीर्तनम्।
इच्छामात्रप्रतिष्ठेयं क्रियावैचित्र्यचर्चना॥१८२॥

Layodayā iti prāṇe ṣaṣṭyabdodayakīrtanam|
Icchāmātrapratiṣṭheyaṁ kriyāvaicitryacarcanā||182||

Непереведенная ещё


कालशक्तिस्ततो बाह्ये नैतस्या नियतं वपुः।
स्वप्नस्वप्ने तथा स्वप्ने सुप्ते सङ्कल्पगोचरे॥१८३॥

Kālaśaktistato bāhye naitasyā niyataṁ vapuḥ|
Svapnasvapne tathā svapne supte saṅkalpagocare||183||

Непереведенная ещё


समाधौ विश्वसंहारसृष्टिक्रमविवेचने।
मितोऽपि किल कालांशो विततत्वेन भासते॥१८४॥

Samādhau viśvasaṁhārasṛṣṭikramavivecane|
Mito'pi kila kālāṁśo vitatatvena bhāsate||184||

Непереведенная ещё


प्रमात्रभेदे भेदेऽथ चित्रो विततिमाप्यसौ।
एवं प्राणे यथा कालः क्रियावैचित्र्यशक्तिजः॥१८५॥

Pramātrabhede bhede'tha citro vitatimāpyasau|
Evaṁ prāṇe yathā kālaḥ kriyāvaicitryaśaktijaḥ||185||

Непереведенная ещё


तथापानेऽपि हृदयान्मूलपीठविसर्पिणि।
मूलाभिधमहापीठसङ्कोचप्रविकासयोः॥१८६॥

Tathāpāne'pi hṛdayānmūlapīṭhavisarpiṇi|
Mūlābhidhamahāpīṭhasaṅkocapravikāsayoḥ||186||

Непереведенная ещё


ब्रह्माद्यनाश्रितान्तानां चिनुते सृष्टिसंहृती।
शश्वद्यद्यप्यपानोऽय मित्थं वहति किन्त्वसौ॥१८७॥

Brahmādyanāśritāntānāṁ cinute sṛṣṭisaṁhṛtī|
Śaśvadyadyapyapāno'ya mitthaṁ vahati kintvasau||187||

Непереведенная ещё


अवेद्ययत्नो यत्नेन योगिभिः समुपास्यते।
हृत्कन्दानन्दसङ्कोचविकासद्वादशान्तगाः॥१८८॥

Avedyayatno yatnena yogibhiḥ samupāsyate|
Hṛtkandānandasaṅkocavikāsadvādaśāntagāḥ||188||

Непереведенная ещё


ब्रह्मादयोऽनाश्रितान्ताः सेव्यन्तेऽत्र सुयोगिभिः।
एते च परमेशानशक्तित्वाद्विश्ववर्तिनः॥१८९॥

Brahmādayo'nāśritāntāḥ sevyante'tra suyogibhiḥ|
Ete ca parameśānaśaktitvādviśvavartinaḥ||189||

Непереведенная ещё


देहमप्यश्नुवानास्तत्कारणानीति कामिके।
बाल्ययौवनवृद्धत्वनिधनेषु पुनर्भवे॥१९०॥

Dehamapyaśnuvānāstatkāraṇānīti kāmike|
Bālyayauvanavṛddhatvanidhaneṣu punarbhave||190||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 191 - 200

मुक्तौ च देहे ब्रह्माद्याः षडधिष्ठानकारिणः।
तस्यान्ते तु परा देवी यत्र युक्तो न जायते॥१९१॥

Muktau ca dehe brahmādyāḥ ṣaḍadhiṣṭhānakāriṇaḥ|
Tasyānte tu parā devī yatra yukto na jāyate||191||

Непереведенная ещё


अनेन ज्ञातमात्रेण दीक्षानुग्रहकृद्भवेत्।
समस्तकारणोल्लासपदे सुविदिते यतः॥१९२॥

Anena jñātamātreṇa dīkṣānugrahakṛdbhavet|
Samastakāraṇollāsapade suvidite yataḥ||192||

Непереведенная ещё


अकारणं शिवं विन्देद्यत्तद्विश्वस्य कारणम्।
अधोवक्त्रं त्विदं द्वैतकलङ्कैकान्तशातनम्॥१९३॥

Akāraṇaṁ śivaṁ vindedyattadviśvasya kāraṇam|
Adhovaktraṁ tvidaṁ dvaitakalaṅkaikāntaśātanam||193||

Непереведенная ещё


क्षीयते तदुपासायां येनोर्ध्वाधरडम्बरः।
अत्रापानोदये प्राग्वत्षष्ट्यब्दोदययोजनाम्॥१९४॥

Kṣīyate tadupāsāyāṁ yenordhvādharaḍambaraḥ|
Atrāpānodaye prāgvatṣaṣṭyabdodayayojanām||194||

Непереведенная ещё


यावत्कुर्वीत तुट्यादेर्युक्ताङ्गुलविभागतः।
एवं समानेऽपि विधिः स हि हार्दीषु नाडिषु॥१९५॥

Yāvatkurvīta tuṭyāderyuktāṅgulavibhāgataḥ|
Evaṁ samāne'pi vidhiḥ sa hi hārdīṣu nāḍiṣu||195||

Непереведенная ещё


सञ्चरन्सर्वतोदिक्कं दशधैव विभाव्यते।
दश मुख्या महानाडीः पूरयन्नेष तद्गताः॥१९६॥

Sañcaransarvatodikkaṁ daśadhaiva vibhāvyate|
Daśa mukhyā mahānāḍīḥ pūrayanneṣa tadgatāḥ||196||

Непереведенная ещё


नाड्यन्तरश्रिता नाडीः क्रामन्देहे समस्थितिः।
अष्टासु दिग्दलेष्वेष क्रामंस्तद्दिक्पतेः क्रमात्॥१९७॥

Nāḍyantaraśritā nāḍīḥ krāmandehe samasthitiḥ|
Aṣṭāsu digdaleṣveṣa krāmaṁstaddikpateḥ kramāt||197||

Непереведенная ещё


चेष्टितान्यनुकुर्वाणो रौद्रः सौम्यश्च भासते।
स एव नाडीत्रितये वामदक्षिणमध्यगे॥१९८॥

Ceṣṭitānyanukurvāṇo raudraḥ saumyaśca bhāsate|
Sa eva nāḍītritaye vāmadakṣiṇamadhyage||198||

Непереведенная ещё


इन्द्वर्काग्निमये मुख्ये चरंस्तिष्ठत्यहर्निशम्।
सार्धनालीद्वयं प्राणशतानि नव यत्स्थितम्॥१९९॥

Indvarkāgnimaye mukhye caraṁstiṣṭhatyaharniśam|
Sārdhanālīdvayaṁ prāṇaśatāni nava yatsthitam||199||

Непереведенная ещё


तावद्वहन्नहोरात्रं चतुर्विंशतिधा चरेत्।
विषुवद्वासरे प्रातः सांशां नालीं स मध्यगः॥२००॥

Tāvadvahannahorātraṁ caturviṁśatidhā caret|
Viṣuvadvāsare prātaḥ sāṁśāṁ nālīṁ sa madhyagaḥ||200||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 201 - 210

वामेतरोदक्सव्यान्यैर्यावत्सङ्क्रान्तिपञ्चकम्।
एवं क्षीणासु पादोनचतुर्दशसु नालिषु॥२०१॥

Vāmetarodaksavyānyairyāvatsaṅkrāntipañcakam|
Evaṁ kṣīṇāsu pādonacaturdaśasu nāliṣu||201||

Непереведенная ещё


मध्याह्ने दक्षविषुवन्नवप्राणशतीं वहेत्।
दक्षोदगन्योदग्दक्षैः पुनः सङ्क्रान्तिपञ्चकम्॥२०२॥

Madhyāhne dakṣaviṣuvannavaprāṇaśatīṁ vahet|
Dakṣodaganyodagdakṣaiḥ punaḥ saṅkrāntipañcakam||202||

Непереведенная ещё


नवासुशतमेकैकं ततो विषुवदुत्तरम्।
पञ्चके पञ्चकेऽतीते सङ्क्रान्तेर्विषुवद्बहिः॥२०३॥

Navāsuśatamekaikaṁ tato viṣuvaduttaram|
Pañcake pañcake'tīte saṅkrānterviṣuvadbahiḥ||203||

Непереведенная ещё


यद्वत्तथान्तः सङ्क्रान्तिर्नवप्राणशतानि सा।
एवं रात्रावपीत्येवं विषुवद्दिवसात्समात्॥२०४॥

Yadvattathāntaḥ saṅkrāntirnavaprāṇaśatāni sā|
Evaṁ rātrāvapītyevaṁ viṣuvaddivasātsamāt||204||

Непереведенная ещё


आरभ्याहर्निशावृद्धिह्राससङ्क्रान्तिगोऽप्यसौ।
रात्र्यन्तदिनपूर्वांशौ मध्याह्नो दिवसक्षयः॥२०५॥

Ārabhyāharniśāvṛddhihrāsasaṅkrāntigo'pyasau|
Rātryantadinapūrvāṁśau madhyāhno divasakṣayaḥ||205||

Непереведенная ещё


स शर्वर्युदयो मध्यमुदक्तो विषुतेदृशी।
व्याप्तौ विषेर्यतो वृत्तिः साम्यं च व्याप्तिरुच्यते॥२०६॥

Sa śarvaryudayo madhyamudakto viṣutedṛśī|
Vyāptau viṣeryato vṛttiḥ sāmyaṁ ca vyāptirucyate||206||

Непереведенная ещё


तदर्हति च यः कालो विषुवत्तदिहोदितः।
विषुवत्प्रभृति ह्रासवृद्धी ये दिनरात्रिगे॥२०७॥

Tadarhati ca yaḥ kālo viṣuvattadihoditaḥ|
Viṣuvatprabhṛti hrāsavṛddhī ye dinarātrige||207||

Непереведенная ещё


तत्क्रमेणैव सङ्क्रान्तिह्रासवृद्धी दिवानिशोः।
इत्थं समानमरुतो वर्षद्वयविकल्पनम्॥२०८॥

Tatkrameṇaiva saṅkrāntihrāsavṛddhī divāniśoḥ|
Itthaṁ samānamaruto varṣadvayavikalpanam||208||

Непереведенная ещё


चार एकत्र नह्यत्र श्वासप्रश्वासचर्चनम्।
समानेऽपि तुटेः पूर्वं यावत्षष्ट्यब्दगोचरम्॥२०९॥

Cāra ekatra nahyatra śvāsapraśvāsacarcanam|
Samāne'pi tuṭeḥ pūrvaṁ yāvatṣaṣṭyabdagocaram||209||

Непереведенная ещё


कालसङ्ख्या सुसूक्ष्मैकचारगा गण्यते बुधैः।
सन्ध्यापूर्वाह्णमध्याह्नमध्यरात्रादि यत्किल॥२१०॥

Kālasaṅkhyā susūkṣmaikacāragā gaṇyate budhaiḥ|
Sandhyāpūrvāhṇamadhyāhnamadhyarātrādi yatkila||210||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 211 - 220

अन्तःसङ्क्रान्तिगं ग्राह्यं तन्मुख्यं तत्फलोदितेः।
उक्तः समानगः काल उदाने तु निरूप्यते॥२११॥

Antaḥsaṅkrāntigaṁ grāhyaṁ tanmukhyaṁ tatphaloditeḥ|
Uktaḥ samānagaḥ kāla udāne tu nirūpyate||211||

Непереведенная ещё


प्राणव्याप्तौ यदुक्तं तदुदानेऽप्यत्र केवलम्।
नासाशक्त्यन्तयोः स्थाने ब्रह्मरन्ध्रोर्ध्वधामनी॥२१२॥

Prāṇavyāptau yaduktaṁ tadudāne'pyatra kevalam|
Nāsāśaktyantayoḥ sthāne brahmarandhrordhvadhāmanī||212||

Непереведенная ещё


तेनोदानेऽत्र हृदयान्मूर्धन्यद्वादशान्तगम्।
तुट्यादिषष्टिवर्षान्तं विश्वं कालं विचारयेत्॥२१३॥

Tenodāne'tra hṛdayānmūrdhanyadvādaśāntagam|
Tuṭyādiṣaṣṭivarṣāntaṁ viśvaṁ kālaṁ vicārayet||213||

Непереведенная ещё


व्याने तु विश्वात्ममये व्यापके क्रमवर्जिते।
सूक्ष्मसूक्ष्मोच्छलद्रूपमात्रः कालो व्यवस्थितः॥२१४॥

Vyāne tu viśvātmamaye vyāpake kramavarjite|
Sūkṣmasūkṣmocchaladrūpamātraḥ kālo vyavasthitaḥ||214||

Непереведенная ещё


सृष्टिः प्रविलयः स्थेमा संहारोऽनुग्रहो यतः।
क्रमात्प्राणादिके काले तं तं तत्राश्रयेत्ततः॥२१५॥

Sṛṣṭiḥ pravilayaḥ sthemā saṁhāro'nugraho yataḥ|
Kramātprāṇādike kāle taṁ taṁ tatrāśrayettataḥ||215||

Непереведенная ещё


प्राणचारेऽत्र यो वर्णपदमन्त्रोदयः स्थितः।
यत्नजोऽयत्नजः सूक्ष्मः परः स्थूलः स कथ्यते॥२१६॥

Prāṇacāre'tra yo varṇapadamantrodayaḥ sthitaḥ|
Yatnajo'yatnajaḥ sūkṣmaḥ paraḥ sthūlaḥ sa kathyate||216||

Непереведенная ещё


एको नादात्मको वर्णः सर्ववर्णाविभागवान्।
सोऽनस्तमितरूपत्वादनाहत इहोदितः॥२१७॥

Eko nādātmako varṇaḥ sarvavarṇāvibhāgavān|
So'nastamitarūpatvādanāhata ihoditaḥ||217||

Непереведенная ещё


स तु भैरवसद्भावो मातृसद्भाव एष सः।
परा सैकाक्षरा देवी यत्र लीनं चराचरम्॥२१८॥

Sa tu bhairavasadbhāvo mātṛsadbhāva eṣa saḥ|
Parā saikākṣarā devī yatra līnaṁ carācaram||218||

Непереведенная ещё


ह्रस्वार्णत्रयमेकैकं रव्यङ्गुलमथेतरत्।
प्रवेश इति षड्वर्णाः सूर्येन्दुपथगाः क्रमात्॥२१९॥

Hrasvārṇatrayamekaikaṁ ravyaṅgulamathetarat|
Praveśa iti ṣaḍvarṇāḥ sūryendupathagāḥ kramāt||219||

Непереведенная ещё


इकारोकारयोरादिसन्धौ सन्ध्यक्षरद्वयम्।
ए ओ इति प्रवेशे तु ऐ औ इति द्वयं विदुः॥२२०॥

Ikārokārayorādisandhau sandhyakṣaradvayam|
E o iti praveśe tu ai au iti dvayaṁ viduḥ||220||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 221 - 230

षण्ठार्णानि प्रवेशे तु द्वादशान्तललाटयोः।
गले हृदि च बिन्द्वर्णविसर्गौ परितःस्थितौ॥२२१॥

Ṣaṇṭhārṇāni praveśe tu dvādaśāntalalāṭayoḥ|
Gale hṛdi ca bindvarṇavisargau paritaḥsthitau||221||

Непереведенная ещё


कादिपञ्चकमाद्यस्य वर्णस्यान्तः सदोदितम्।
एवं सस्थानवर्णानामन्तः सा सार्णसन्ततिः॥२२२॥

Kādipañcakamādyasya varṇasyāntaḥ sadoditam|
Evaṁ sasthānavarṇānāmantaḥ sā sārṇasantatiḥ||222||

Непереведенная ещё


हृद्येष प्राणरूपस्तु सकारो जीवनात्मकः।
बिन्दुः प्रकाशो हार्णश्च पूरणात्मतया स्थितः॥२२३॥

Hṛdyeṣa prāṇarūpastu sakāro jīvanātmakaḥ|
Binduḥ prakāśo hārṇaśca pūraṇātmatayā sthitaḥ||223||

Непереведенная ещё


उक्तः परोऽयमुदयो वर्णानां सूक्ष्म उच्यते।
प्रवेशे षोडशौन्मुख्ये रवयः षण्ठवर्जिताः॥२२४॥

Uktaḥ paro'yamudayo varṇānāṁ sūkṣma ucyate|
Praveśe ṣoḍaśaunmukhye ravayaḥ ṣaṇṭhavarjitāḥ||224||

Непереведенная ещё


तदेवेन्द्वर्कमत्रान्ये वर्णाः सूक्ष्मोदयस्त्वयम्।
कालोऽर्धमात्रः कादीनां त्रयस्त्रिंशत उच्यते॥२२५॥

Tadevendvarkamatrānye varṇāḥ sūkṣmodayastvayam|
Kālo'rdhamātraḥ kādīnāṁ trayastriṁśata ucyate||225||

Непереведенная ещё


मात्रा ह्रस्वाः पञ्च दीर्घाष्टकं द्विस्त्रिः प्लुतं तु लॄ।
एकाशीतिमिमामर्धमात्राणामाह नो गुरुः॥२२६॥

Mātrā hrasvāḥ pañca dīrghāṣṭakaṁ dvistriḥ plutaṁ tu lṝ|
Ekāśītimimāmardhamātrāṇāmāha no guruḥ||226||

Непереведенная ещё


यद्वशाद्भगवानेकाशीतिकं मन्त्रमभ्यधात्।
एकाशीतिपदा देवी शक्तिः प्रोक्ता शिवात्मिका॥२२७॥

Yadvaśādbhagavānekāśītikaṁ mantramabhyadhāt|
Ekāśītipadā devī śaktiḥ proktā śivātmikā||227||

Непереведенная ещё


श्रीमातङ्गे तथा धर्मसङ्घातात्मा शिवो यतः।
तथा तथा परामर्शशक्तिचक्रेश्वरः प्रभुः॥२२८॥

Śrīmātaṅge tathā dharmasaṅghātātmā śivo yataḥ|
Tathā tathā parāmarśaśakticakreśvaraḥ prabhuḥ||228||

Непереведенная ещё


स्थूलैकाशीतिपदजपरामर्शैर्विभाव्यते।
तत एव परामर्शो यावत्येकः समाप्यते॥२२९॥

Sthūlaikāśītipadajaparāmarśairvibhāvyate|
Tata eva parāmarśo yāvatyekaḥ samāpyate||229||

Непереведенная ещё


तावत्तत्पदमुक्तं नो सुप्तिङ्नियमयान्त्रितम्।
एकाशीतिपदोदारविमर्शक्तमबृंहितः॥२३०॥

Tāvattatpadamuktaṁ no suptiṅniyamayāntritam|
Ekāśītipadodāravimarśaktamabṛṁhitaḥ||230||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 231 - 240

स्थूलोपायः परोपायस्त्वेष मात्राकृतो लयः।
अर्धमात्रा नव नव स्युश्चतुर्षु चतुर्षु यत्॥२३१॥

Sthūlopāyaḥ paropāyastveṣa mātrākṛto layaḥ|
Ardhamātrā nava nava syuścaturṣu caturṣu yat||231||

Непереведенная ещё


अङ्गुलेष्विति षट्त्रिंशत्येकाशीतिपदोदयः।
अङ्गुले नवभागेन विभक्ते नवमाशकाः॥२३२॥

Aṅguleṣviti ṣaṭtriṁśatyekāśītipadodayaḥ|
Aṅgule navabhāgena vibhakte navamāśakāḥ||232||

Непереведенная ещё


वेदा मात्रार्धमन्यत्तु द्विचतुःषङ्गुणं त्रयम्।
एवमङ्गुलरन्ध्रांशचतुष्कद्वयगं लघु॥२३३॥

Vedā mātrārdhamanyattu dvicatuḥṣaṅguṇaṁ trayam|
Evamaṅgularandhrāṁśacatuṣkadvayagaṁ laghu||233||

Непереведенная ещё


दीर्घं प्लुतं क्रमाद्द्वित्रिगुणमर्धं ततोऽपि हल्।
क्षकारस्त्र्यर्धमात्रात्मा मात्रिकः सतथान्तरा॥२३४॥

Dīrghaṁ plutaṁ kramāddvitriguṇamardhaṁ tato'pi hal|
Kṣakārastryardhamātrātmā mātrikaḥ satathāntarā||234||

Непереведенная ещё


विश्रान्तावर्धमात्रास्य तस्मिंस्तु कलिते सति।
अङ्गुलार्धेऽद्रिभागेन त्वर्धमात्रा पुरा पुनः॥२३५॥

Viśrāntāvardhamātrāsya tasmiṁstu kalite sati|
Aṅgulārdhe'dribhāgena tvardhamātrā purā punaḥ||235||

Непереведенная ещё


क्षकारः सर्वसंयोगग्रहणात्मा तु सर्वगः।
सर्ववर्णोदयाद्यन्तसन्धिषूदयभाग्विभुः॥२३६॥

Kṣakāraḥ sarvasaṁyogagrahaṇātmā tu sarvagaḥ|
Sarvavarṇodayādyantasandhiṣūdayabhāgvibhuḥ||236||

Непереведенная ещё


इत्थं षट्त्रिंशके चारे वर्णानामुदयः फले।
क्रूरे सौम्ये विलोमेन हादि यावदपश्चिमम्॥२३७॥

Itthaṁ ṣaṭtriṁśake cāre varṇānāmudayaḥ phale|
Krūre saumye vilomena hādi yāvadapaścimam||237||

Непереведенная ещё


हृद्यकारो द्वादशान्ते हकारस्तदिदं विदुः।
अहमात्मकमद्वैतं यः प्रकाशात्मविश्रमः॥२३८॥

Hṛdyakāro dvādaśānte hakārastadidaṁ viduḥ|
Ahamātmakamadvaitaṁ yaḥ prakāśātmaviśramaḥ||238||

Непереведенная ещё


शिवशक्त्यविभागेन मात्रैकाशीतिका त्वियम्।
द्वासप्ततावङ्गुलेषु द्विगुणत्वेन संसरेत्॥२३९॥

Śivaśaktyavibhāgena mātraikāśītikā tviyam|
Dvāsaptatāvaṅguleṣu dviguṇatvena saṁsaret||239||

Непереведенная ещё


उक्तः सूक्ष्मोदयस्त्रैधं द्विधोक्तस्तु परोदयः।
अथ स्थूलोदयोऽर्णानां भण्यते गुरुणोदितः॥२४०॥

Uktaḥ sūkṣmodayastraidhaṁ dvidhoktastu parodayaḥ|
Atha sthūlodayo'rṇānāṁ bhaṇyate guruṇoditaḥ||240||

Непереведенная ещё

в начало


 Строфы 241 - 252

एकैकमर्धप्रहरं दिने वर्गाष्टकोदयः।
रात्रौ च ह्रासवृद्ध्यत्र केचिदाहुर्न केऽपि तु॥२४१॥

Ekaikamardhapraharaṁ dine vargāṣṭakodayaḥ|
Rātrau ca hrāsavṛddhyatra kecidāhurna ke'pi tu||241||

Непереведенная ещё


एष वर्गोदयो रात्रौ दिवा चाप्यर्धयामगः।
प्राणत्रयोदशशती पञ्चाशदधिका च सा॥२४२॥

Eṣa vargodayo rātrau divā cāpyardhayāmagaḥ|
Prāṇatrayodaśaśatī pañcāśadadhikā ca sā||242||

Непереведенная ещё


अध्यर्धा किल सङ्क्रान्तिर्वर्गे वर्गे दिवानिशोः।
तदैक्ये तूदयश्चारशतानां सप्तविंशतिः॥२४३॥

Adhyardhā kila saṅkrāntirvarge varge divāniśoḥ|
Tadaikye tūdayaścāraśatānāṁ saptaviṁśatiḥ||243||

Непереведенная ещё


नव वर्गांस्तु ये प्राहुस्तेषां प्राणशती स्वीन्[विः]।
सत्रिभागैव सङ्क्रान्तिर्वर्गे प्रत्येकमुच्यते॥२४४॥

Nava vargāṁstu ye prāhusteṣāṁ prāṇaśatī svīn[viḥ]|
Satribhāgaiva saṅkrāntirvarge pratyekamucyate||244||

Непереведенная ещё


अहर्निशं तदैक्ये तु शतानां श्रुतिचक्षुषी।
स्थूलो वर्गोदयः सोऽयमथार्णोदय उच्यते॥२४५॥

Aharniśaṁ tadaikye tu śatānāṁ śruticakṣuṣī|
Sthūlo vargodayaḥ so'yamathārṇodaya ucyate||245||

Непереведенная ещё


एकैकवर्णे प्राणानां द्विशतं षोडशाधिकम्।
बहिश्चषकषट्त्रिंशद्दिन इत्थं तथानिशि॥२४६॥

Ekaikavarṇe prāṇānāṁ dviśataṁ ṣoḍaśādhikam|
Bahiścaṣakaṣaṭtriṁśaddina itthaṁ tathāniśi||246||

Непереведенная ещё


शतमष्टोत्तरं तत्र रौद्रं शाक्तमथोत्तरम्।
यामलस्थितियोगे तु रुद्रशक्त्यविभागिता॥२४७॥

Śatamaṣṭottaraṁ tatra raudraṁ śāktamathottaram|
Yāmalasthitiyoge tu rudraśaktyavibhāgitā||247||

Непереведенная ещё


दिनरात्र्यविभागे तु दृग्वह्न्यब्ध्यसुचारणाः।
सपञ्चमांशा नाडी च बहिर्वर्णोदयः स्मृतः॥२४८॥

Dinarātryavibhāge tu dṛgvahnyabdhyasucāraṇāḥ|
Sapañcamāṁśā nāḍī ca bahirvarṇodayaḥ smṛtaḥ||248||

Непереведенная ещё


इति पञ्चाशिका सेयं वर्णानां परिचर्चिता।
एकोनां ये तु तामाहुस्तन्मतं सम्प्रचक्ष्महे॥२४९॥

Iti pañcāśikā seyaṁ varṇānāṁ paricarcitā|
Ekonāṁ ye tu tāmāhustanmataṁ sampracakṣmahe||249||

Непереведенная ещё


वेदाश्चाराः पञ्चमांशन्यूनं चारार्धमेकशः।
वर्णेऽधिकं तद्द्विगुणमविभागे दिवानिशोः॥२५०॥

Vedāścārāḥ pañcamāṁśanyūnaṁ cārārdhamekaśaḥ|
Varṇe'dhikaṁ taddviguṇamavibhāge divāniśoḥ||250||

Непереведенная ещё


स्थूलो वर्णोदयः सोऽयं पुरा सूक्ष्मो निगद्यते॥२५१॥
Sthūlo varṇodayaḥ so'yaṁ purā sūkṣmo nigadyate||251||

Непереведенная ещё


इति कालतत्त्वमुदितं शास्त्रमुखागमनिजानुभवसिद्धम्॥२५२॥
Iti kālatattvamuditaṁ śāstramukhāgamanijānubhavasiddham||252||

Непереведенная ещё

в начало


 Дополнительная информация

Габриэль Pradīpaka

Этот документ был составлен Габриэлем Pradīpaka, одним из двух основателей этого сайта, духовным гуру, экспертом в санскрите и философии Трика.

Для получения дополнительной информации о санскрите, йоге и философии, или если вы просто хотите оставить комментарий, задать вопрос или нашли ошибку, напишите нам: Это наша электронная почта.



Вернуться 6. 1-150 Вверх  Продолжить чтение 7. 1-71

Оставьте комментарий

Чтобы оставить комментарий, пожалуйста, зарегистрируйтесь или войдите.