Sanskrit & Trika Shaivism (English-Home)

JavaScript is disabled! Check this link!


 Tantrāloka (Tantraloka): Chapter 4 - stanzas 1 to 150 - Non-dual Shaivism of Kashmir

Śāktopāyaprakāśana - Normal translation


 Introduction

photo 29 - KashmirThis is the first set of stanzas (from the stanza 1 to the stanza 150) of the fourth chapter (called Śāktopāyaprakāśana).

This work was written by the great Master Abhinavagupta and is a compendium of Tantra in all its facets. Tantrāloka is the most important and voluminous work of the greatest Trika Master. Abhinavagupta was also the teacher of eminent Kṣemarāja and lived about 975-1025 AD in Kashmir.

This treatise whose name is Tantrāloka is a complete encyclopedia of Tantra. Since it is a very advanced text in Trika Shaivism, there is no surprise if a neophyte finds it difficult to understand. To start to understand it, the level of the reader must be the one of a real disciple in Trika Shaivism. If this requirement is not met, then there will be a lot of confusion and constant disappointment. Because in spite of my great efforts to explain the things so easily as possible, to study this treatise requires some spiritual caliber. In this system, sometimes it is not possible even to write about certain topics due to the extreme limitation of the words. Because in the end, all this knowledge has to do with 'states', and it is extremely difficult to write about 'states' in a precise way. Abhinavagupta has done his best to accomplish this formidable task of writing about what is superior and intangible. Anyway, despite his incredible skills to carry out this, he is not revealing everything. It is not because he is all the time hiding things from the reader, but because he is sometimes hiding and on other occasions he just cannot write about some extremely subtle topics because of the limitation of the words.

Goal of life is Liberation. Man has searched for freedom always in human history, but according to Trika Shaivism that is not real Liberation. Real Liberation does not mean that your body should be free from some prison and things like that. Real Liberation amounts to attaining His Svātantrya or Absolute Freedom. When the Great Lord's Svātantrya is achieved, then you see unity in all the things, i.e. you stop seeing duality as before. All is forever identified with Svātantrya, with Him, and that is the end of the story called 'you in bondage'. From this point on nothing will get in your way, because if something apparently gets in your way, that is Svātantrya again. This constant awareness of unity in all is real Freedom. There is no other attainment greater than this!

Keeping the above in mind, now read Tantrāloka and experience Supreme Delight, dear Śiva.

Important: All that is in brackets and italicized within the translation has been added by me in order to complete the sense of a particular phrase or sentence. In turn, all that is between double hyphen (--...--) constitutes clarifying further information also added by me.

top


 Stanzas 1 to 10

अथ श्रीतन्त्रालोके चतुर्थमाह्निकम्।
Atha śrītantrāloke caturthamāhnikam|

Untranslated yet

अथ शाक्तमुपायमण्डलं कथयामः परमात्मसंविदे॥१॥
Atha śāktamupāyamaṇḍalaṁ kathayāmaḥ paramātmasaṁvide||1||

Untranslated yet


अनन्तराह्निकोक्तेऽस्मिन्स्वभावे पारमेश्वरे।
प्रविविक्षुर्विकल्पस्य कुर्यात्संस्कारमञ्जसा॥२॥

Anantarāhnikokte'sminsvabhāve pārameśvare|
Pravivikṣurvikalpasya kuryātsaṁskāramañjasā||2||

Untranslated yet


विकल्पः संस्कृतः सूते विकल्पं स्वात्मसंस्कृतम्।
स्वतुल्यं सोऽपि सोऽप्यन्यं सोऽप्यन्यं सदृशात्मकम्॥३॥

Vikalpaḥ saṁskṛtaḥ sūte vikalpaṁ svātmasaṁskṛtam|
Svatulyaṁ so'pi so'pyanyaṁ so'pyanyaṁ sadṛśātmakam||3||

Untranslated yet


चतुर्ष्वेव विकल्पेषु यः संस्कारः क्रमादसौ।
अस्फुटः स्फुटताभावी प्रस्फुटन्स्फुटितात्मकः॥४॥

Caturṣveva vikalpeṣu yaḥ saṁskāraḥ kramādasau|
Asphuṭaḥ sphuṭatābhāvī prasphuṭansphuṭitātmakaḥ||4||

Untranslated yet


ततः स्फुटतरो यावदन्ते स्फुटतमो भवेत्।
अस्फुटादौ विकल्पे च भेदोऽप्यस्त्यान्तरालिकः॥५॥

Tataḥ sphuṭataro yāvadante sphuṭatamo bhavet|
Asphuṭādau vikalpe ca bhedo'pyastyāntarālikaḥ||5||

Untranslated yet


ततः स्फुटतमोदारताद्रूप्यपरिवृंहिता।
संविदभ्येति विमलामविकल्पस्वरूपताम्॥६॥

Tataḥ sphuṭatamodāratādrūpyaparivṛṁhitā|
Saṁvidabhyeti vimalāmavikalpasvarūpatām||6||

Untranslated yet


अतश्च भैरवीयं यत्तेजः संवित्स्वभावकम्।
भूयो भूयो विमृशतां जायते तत्स्फुटात्मता॥७॥

Ataśca bhairavīyaṁ yattejaḥ saṁvitsvabhāvakam|
Bhūyo bhūyo vimṛśatāṁ jāyate tatsphuṭātmatā||7||

Untranslated yet


ननु संवित्पराम्रष्ट्री परामर्शमयी स्वतः।
परामृश्या कथं ताथारूप्यसृष्टौ तु सा जडा॥८॥

Nanu saṁvitparāmraṣṭrī parāmarśamayī svataḥ|
Parāmṛśyā kathaṁ tāthārūpyasṛṣṭau tu sā jaḍā||8||

Untranslated yet


उच्यते स्वात्मसंवित्तिः स्वभावादेव निर्भरा।
नास्यामपास्यं नाधेयं किञ्चिदित्युदितं पुरा॥९॥

Ucyate svātmasaṁvittiḥ svabhāvādeva nirbharā|
Nāsyāmapāsyaṁ nādheyaṁ kiñcidityuditaṁ purā||9||

Untranslated yet


किं तु दुर्घटकारित्वात्स्वाच्छन्द्यान्निर्मलादसौ।
स्वात्मप्रच्छादनक्रीडापण्डितः परमेश्वरः॥१०॥

Kiṁ tu durghaṭakāritvātsvācchandyānnirmalādasau|
Svātmapracchādanakrīḍāpaṇḍitaḥ parameśvaraḥ||10||

Untranslated yet

top


 Stanzas 11 to 20

अनावृत्ते स्वरूपेऽपि यदात्माच्छादनं विभोः।
सैव माया यतो भेद एतावान्विश्ववृत्तिकः॥११॥

Anāvṛtte svarūpe'pi yadātmācchādanaṁ vibhoḥ|
Saiva māyā yato bheda etāvānviśvavṛttikaḥ||11||

Untranslated yet


तथाभासनमेवास्य द्वैतमुक्तं महेशितुः।
तद्द्वयापासनेनायं परामर्शोऽभिधीयते॥१२॥

Tathābhāsanamevāsya dvaitamuktaṁ maheśituḥ|
Taddvayāpāsanenāyaṁ parāmarśo'bhidhīyate||12||

Untranslated yet


दुर्भेदपादपस्यास्य मूलं कृन्तन्ति कोविदाः।
धारारूढेन सत्तर्ककुठारेणेति निश्चयः॥१३॥

Durbhedapādapasyāsya mūlaṁ kṛntanti kovidāḥ|
Dhārārūḍhena sattarkakuṭhāreṇeti niścayaḥ||13||

Untranslated yet


तामेनां भावनामाहुः सर्वकामदुघां बुधाः।
स्फुटयेद्वस्तु यापेतं मनोस्थपदादपि॥१४॥

Tāmenāṁ bhāvanāmāhuḥ sarvakāmadughāṁ budhāḥ|
Sphuṭayedvastu yāpetaṁ manosthapadādapi||14||

Untranslated yet


श्रीपूर्वशास्त्रे तत्प्रोक्तं तर्को योगाङ्गमुत्तमम्।
हेयाद्यालोचनात्तस्मात्तत्र यत्नः प्रशस्यते॥१५॥

Śrīpūrvaśāstre tatproktaṁ tarko yogāṅgamuttamam|
Heyādyālocanāttasmāttatra yatnaḥ praśasyate||15||

Untranslated yet


मार्गे चेतः स्थिरीभूतं हेयेऽपि विषयेच्छया।
प्रेर्य तेन नयेत्तावद्यावत्पदमनामयम्॥१६॥

Mārge cetaḥ sthirībhūtaṁ heye'pi viṣayecchayā|
Prerya tena nayettāvadyāvatpadamanāmayam||16||

Untranslated yet


मार्गोऽत्र मोक्षोपायः स हेयः शास्त्रान्तरोदितः।
विषिणोति निबध्नाति येच्छा नियतिसङ्गतम्॥१७॥

Mārgo'tra mokṣopāyaḥ sa heyaḥ śāstrāntaroditaḥ|
Viṣiṇoti nibadhnāti yecchā niyatisaṅgatam||17||

Untranslated yet


रागतत्त्वं तयोक्तं यत् तेन तत्रानुरज्यते।
यथा साम्राज्यसम्भोगं दृष्ट्वादृष्ट्वाथबाधमे॥१८॥

Rāgatattvaṁ tayoktaṁ yat tena tatrānurajyate|
Yathā sāmrājyasambhogaṁ dṛṣṭvādṛṣṭvāthabādhame||18||

Untranslated yet


भोगे रज्येत दुर्बुद्धिस्तद्वन्मोक्षेऽपि रागतः।
स एवांशक इत्युक्तः स्वभावाख्यः स तु स्फुटम्॥१९॥

Bhoge rajyeta durbuddhistadvanmokṣe'pi rāgataḥ|
Sa evāṁśaka ityuktaḥ svabhāvākhyaḥ sa tu sphuṭam||19||

Untranslated yet


सिद्ध्यङ्गमिति मोक्षाय प्रत्यूह इति कोविदाः।
शिवशासनमाहात्म्यं विदन्नप्यत एव हि॥२०॥

Siddhyaṅgamiti mokṣāya pratyūha iti kovidāḥ|
Śivaśāsanamāhātmyaṁ vidannapyata eva hi||20||

Untranslated yet

top


 Stanzas 21 to 30

वैष्णवाध्येषु रज्येत मूढो रागेण रञ्जितः।
यतस्तावति सा तस्य वामाख्या शक्तिरैश्वरी॥२१॥

Vaiṣṇavādhyeṣu rajyeta mūḍho rāgeṇa rañjitaḥ|
Yatastāvati sā tasya vāmākhyā śaktiraiśvarī||21||

Untranslated yet


पाञ्चरात्रिकवैरिञ्चसौगतादेर्विजृम्भते।
दृष्टाः साम्राज्यसम्भोगं निन्दन्तः केऽपि वालिशाः॥२२॥

Pāñcarātrikavairiñcasaugatādervijṛmbhate|
Dṛṣṭāḥ sāmrājyasambhogaṁ nindantaḥ ke'pi vāliśāḥ||22||

Untranslated yet


न तु सन्तोषतः स्वेषु भोगेष्वाशीःप्रवर्तनात्।
एवञ्चिद्भैरवावेशनिन्दातत्परमानसाः॥२३॥

Na tu santoṣataḥ sveṣu bhogeṣvāśīḥpravartanāt|
Evañcidbhairavāveśanindātatparamānasāḥ||23||

Untranslated yet


भवन्त्यतिसुघोराभिः शक्तिभिः पातिता यतः।
तेन शाम्भवमाहात्म्यं जानन्यः शासनान्तरे॥२४॥

Bhavantyatisughorābhiḥ śaktibhiḥ pātitā yataḥ|
Tena śāmbhavamāhātmyaṁ jānanyaḥ śāsanāntare||24||

Untranslated yet


आश्वस्तो नोत्तरीतव्यं तेन भेदमहार्णवात्।
श्रीकामिकायां प्रोक्तं च पाशप्रकरणे स्फुटम्॥२५॥

Āśvasto nottarītavyaṁ tena bhedamahārṇavāt|
Śrīkāmikāyāṁ proktaṁ ca pāśaprakaraṇe sphuṭam||25||

Untranslated yet


वेदसाङ्ख्यपुराणज्ञाः पाञ्चरात्रपरायणाः।
ये केचिदृषयो धीराः शास्त्रान्तरपरायणाः॥२६॥

Vedasāṅkhyapurāṇajñāḥ pāñcarātraparāyaṇāḥ|
Ye kecidṛṣayo dhīrāḥ śāstrāntaraparāyaṇāḥ||26||

Untranslated yet


बौद्धार्हताद्याः सर्वे ते विद्यारागेण रञ्जिताः।
मायापाशेन बद्धत्वाच्छिवदीक्षां न विन्दते॥२७॥

Bauddhārhatādyāḥ sarve te vidyārāgeṇa rañjitāḥ|
Māyāpāśena baddhatvācchivadīkṣāṁ na vindate||27||

Untranslated yet


रागशब्देन च प्रोक्तं रागतत्त्वं नियामकम्।
मायीये तच्च तं तस्मिञ्छास्त्रे नियमयेदिति॥२८॥

Rāgaśabdena ca proktaṁ rāgatattvaṁ niyāmakam|
Māyīye tacca taṁ tasmiñchāstre niyamayediti||28||

Untranslated yet


मोक्षोऽपि वैष्णवादेर्यः स्वसङ्कल्पेन भावितः।
परप्रकृतिसायुज्यं यद्वाप्यानन्दरूपता॥२९॥

Mokṣo'pi vaiṣṇavāderyaḥ svasaṅkalpena bhāvitaḥ|
Paraprakṛtisāyujyaṁ yadvāpyānandarūpatā||29||

Untranslated yet


विशुद्धचित्तमात्रं वा दीपवत्सन्ततिक्षयः।
स सवेद्यापवेद्यात्मप्रलयाकलतामयः॥३०॥

Viśuddhacittamātraṁ vā dīpavatsantatikṣayaḥ|
Sa savedyāpavedyātmapralayākalatāmayaḥ||30||

Untranslated yet

top


 Stanzas 31 to 40

तं प्राप्यापि चिरं कालं तद्गोगाभोगभुक्ततः।
तत्तत्त्वप्रलयान्ते तु तदूर्ध्वां सृष्टिमागतः॥३१॥

Taṁ prāpyāpi ciraṁ kālaṁ tadgogābhogabhuktataḥ|
Tattattvapralayānte tu tadūrdhvāṁ sṛṣṭimāgataḥ||31||

Untranslated yet


मन्त्रत्वमेति सम्बोधादनन्तेशेन कल्पितात्।
एतच्चाग्रे तनिष्याम इत्यास्तां तावदत्र तत्॥३२॥

Mantratvameti sambodhādananteśena kalpitāt|
Etaccāgre taniṣyāma ityāstāṁ tāvadatra tat||32||

Untranslated yet


तेनाज्ञजनताक्लृप्तप्रवादैर्यो विडम्बितः।
असद्गुरौ रूढचित्स मायापाशेन रञ्जितः॥३३॥

Tenājñajanatāklṛptapravādairyo viḍambitaḥ|
Asadgurau rūḍhacitsa māyāpāśena rañjitaḥ||33||

Untranslated yet


सोऽपि सत्तर्कयोगेन नीयते सद्गुरुं प्रति।
सत्तर्कः शुद्धविद्यैव सा चेच्छा परमेशितुः॥३४॥

So'pi sattarkayogena nīyate sadguruṁ prati|
Sattarkaḥ śuddhavidyaiva sā cecchā parameśituḥ||34||

Untranslated yet


श्रीपूर्वशास्त्रे तेनोक्तं स यियासुः शिवेच्छया।
भुक्तिमुक्तिप्रसिद्ध्यर्थं नीयते सद्गुरुं प्रति॥३५॥

Śrīpūrvaśāstre tenoktaṁ sa yiyāsuḥ śivecchayā|
Bhuktimuktiprasiddhyarthaṁ nīyate sadguruṁ prati||35||

Untranslated yet


शक्तिपातस्तु तत्रैष क्रमिकः सम्प्रवर्तते।
स्थित्वा योऽसद्गुरौ शास्त्रान्तरे वा सत्पथं श्रितः॥३६॥

Śaktipātastu tatraiṣa kramikaḥ sampravartate|
Sthitvā yo'sadgurau śāstrāntare vā satpathaṁ śritaḥ||36||

Untranslated yet


गुरुशास्त्रगते सत्त्वेऽसत्त्वे चात्र विभेदकम्।
शक्तिपातस्य वैचित्र्यं पुरस्तात्प्रविविच्यते॥३७॥

Guruśāstragate sattve'sattve cātra vibhedakam|
Śaktipātasya vaicitryaṁ purastātpravivicyate||37||

Untranslated yet


उक्तं स्वच्छन्दशास्त्रे तत् वैष्णवाद्यान्प्रवादिनः।
सर्वान्भ्रमयते माया सामोक्षे मोक्षलिप्सया॥३८॥

Uktaṁ svacchandaśāstre tat vaiṣṇavādyānpravādinaḥ|
Sarvānbhramayate māyā sāmokṣe mokṣalipsayā||38||

Untranslated yet


यस्तु रूढोऽपि तत्रोद्यत्परामर्शविशारदः।
स शुद्धविद्यामाहात्म्याच्छक्तिपातपवित्रितः॥३९॥

Yastu rūḍho'pi tatrodyatparāmarśaviśāradaḥ|
Sa śuddhavidyāmāhātmyācchaktipātapavitritaḥ||39||

Untranslated yet


आरोहत्येव सन्मार्गं प्रत्यूहपरिवर्जितः।
स तावत्कस्यचित्तर्कः स्वत एव प्रवर्तते॥४०॥

Ārohatyeva sanmārgaṁ pratyūhaparivarjitaḥ|
Sa tāvatkasyacittarkaḥ svata eva pravartate||40||

Untranslated yet

top


 Stanzas 41 to 50

स च सांसिद्धिकः शास्त्रे प्रोक्तः स्वप्रत्ययात्मकः।
किरणायां यदप्युक्तं गुरुतः शास्त्रतः स्वतः॥४१॥

Sa ca sāṁsiddhikaḥ śāstre proktaḥ svapratyayātmakaḥ|
Kiraṇāyāṁ yadapyuktaṁ gurutaḥ śāstrataḥ svataḥ||41||

Untranslated yet


तत्रोत्तरोत्तरं मुख्यं पूर्वपूर्व उपायकः।
यस्य स्वतोऽयं सत्तर्कः सर्वत्रैवाधिकारवान्॥४२॥

Tatrottarottaraṁ mukhyaṁ pūrvapūrva upāyakaḥ|
Yasya svato'yaṁ sattarkaḥ sarvatraivādhikāravān||42||

Untranslated yet


अभिषिक्तः स्वसंवित्तिदेवीभिर्दीक्षितश्च सः।
स एव सर्वाचार्याणां मध्ये मुख्यः प्रकीर्तितः॥४३॥

Abhiṣiktaḥ svasaṁvittidevībhirdīkṣitaśca saḥ|
Sa eva sarvācāryāṇāṁ madhye mukhyaḥ prakīrtitaḥ||43||

Untranslated yet


तत्सन्निधाने नान्येषु कल्पितेष्वधिकारिता।
स समस्तं च शास्त्रार्थं सत्तर्कादेव मन्यते॥४४॥

Tatsannidhāne nānyeṣu kalpiteṣvadhikāritā|
Sa samastaṁ ca śāstrārthaṁ sattarkādeva manyate||44||

Untranslated yet


शुद्धविद्या हि तन्नास्ति सत्यं यद्यन्न भासयेत्।
सर्वशास्त्रार्थवेत्तृत्वमकस्माच्चास्य जायते॥४५॥

Śuddhavidyā hi tannāsti satyaṁ yadyanna bhāsayet|
Sarvaśāstrārthavettṛtvamakasmāccāsya jāyate||45||

Untranslated yet


इति श्रीपूववाक्ये तदकस्मादितिशब्दतः।
लोकाप्रसिद्धो यो हेतुः सोऽकस्मादिति कथ्यते॥४६॥

Iti śrīpūvavākye tadakasmāditiśabdataḥ|
Lokāprasiddho yo hetuḥ so'kasmāditi kathyate||46||

Untranslated yet


स चैष परमेशानशुद्धविद्याविजृम्भतम्।
अस्य भोदाश्च बहवो निर्भित्तिः सहभित्तिकः॥४७॥

Sa caiṣa parameśānaśuddhavidyāvijṛmbhatam|
Asya bhodāśca bahavo nirbhittiḥ sahabhittikaḥ||47||

Untranslated yet


सर्वगोंऽशगतः सोऽपि मुख्यामुख्यांशनिष्ठितः।
भित्तिः परोपजीवित्वं परा प्रज्ञाथ तत्कृतिः॥४८॥

Sarvago'ṁśagataḥ so'pi mukhyāmukhyāṁśaniṣṭhitaḥ|
Bhittiḥ paropajīvitvaṁ parā prajñātha tatkṛtiḥ||48||

Untranslated yet


अदृष्टमण्डलोऽप्येवं यः कश्चिद्वेत्ति तत्त्वतः।
स सिद्धिभाग्भवेन्नित्यं स योगी स च दीक्षितः॥४९॥

Adṛṣṭamaṇḍalo'pyevaṁ yaḥ kaścidvetti tattvataḥ|
Sa siddhibhāgbhavennityaṁ sa yogī sa ca dīkṣitaḥ||49||

Untranslated yet


एवं यो वेत्ति तत्त्वेन तस्य निर्वाणगामिनी।
दीक्षा भवेदिति प्रोक्तं तच्छ्रीत्रिंशकशासने॥५०॥

Evaṁ yo vetti tattvena tasya nirvāṇagāminī|
Dīkṣā bhavediti proktaṁ tacchrītriṁśakaśāsane||50||

Untranslated yet

top


 Stanzas 51 to 60

अकल्पितो गुरुर्ज्ञयः सांसिद्धिक इति स्मृतः।
यस्तु तद्रूपभागात्मभावनातः परं विना॥५१॥

Akalpito gururjñayaḥ sāṁsiddhika iti smṛtaḥ|
Yastu tadrūpabhāgātmabhāvanātaḥ paraṁ vinā||51||

Untranslated yet


शास्त्रवित्स गुरुः शास्त्रे प्रोक्तोऽकल्पितकल्पकः।
तस्यापि भेदा उत्कृष्टमध्यमन्दाद्युपायतः॥५२॥

Śāstravitsa guruḥ śāstre prokto'kalpitakalpakaḥ|
Tasyāpi bhedā utkṛṣṭamadhyamandādyupāyataḥ||52||

Untranslated yet


भावनातोऽथ वा ध्यानाज्जपात्स्वप्नाद्व्रताद्धुतेः।
प्राप्नोत्यकल्पितोदारमभिषेकं महामतिः॥५३॥

Bhāvanāto'tha vā dhyānājjapātsvapnādvratāddhuteḥ|
Prāpnotyakalpitodāramabhiṣekaṁ mahāmatiḥ||53||

Untranslated yet


श्रीमद्वाजसनीये श्रीवीरे श्रीब्रह्मयामले।
श्रीसिद्धायामिदं धात्रा प्रोक्तमन्यत्र च स्फुटम्॥५४॥

Śrīmadvājasanīye śrīvīre śrībrahmayāmale|
Śrīsiddhāyāmidaṁ dhātrā proktamanyatra ca sphuṭam||54||

Untranslated yet


तस्य स्वेच्छाप्रवृत्तत्वात्कारणानन्ततेष्यते।
कदाचिद्भक्तियोगेन कर्मणा विद्ययापि वा॥५५॥

Tasya svecchāpravṛttatvātkāraṇānantateṣyate|
Kadācidbhaktiyogena karmaṇā vidyayāpi vā||55||

Untranslated yet


ज्ञानधर्मोपदेशेन मन्त्रैर्वा दीक्षयापि वा।
एवमाद्यैरनेकैश्च प्रकारैः परमेश्वरः॥५६॥

Jñānadharmopadeśena mantrairvā dīkṣayāpi vā|
Evamādyairanekaiśca prakāraiḥ parameśvaraḥ||56||

Untranslated yet


संसारिणोऽनुगृह्णाति विश्वस्य जगतः पतिः।
मातृमण्डलसम्बोधात्संस्कारात्तपसः प्रिये॥५७॥

Saṁsāriṇo'nugṛhṇāti viśvasya jagataḥ patiḥ|
Mātṛmaṇḍalasambodhātsaṁskārāttapasaḥ priye||57||

Untranslated yet


ध्यानाद्योगाज्जपाज्ज्ञानान्मन्त्राराधनातो व्रतात्।
सम्प्राप्यं कुलसामान्यं ज्ञानं कौलिकसिद्धिदम्॥५८॥

Dhyānādyogājjapājjñānānmantrārādhanāto vratāt|
Samprāpyaṁ kulasāmānyaṁ jñānaṁ kaulikasiddhidam||58||

Untranslated yet


तत्त्वज्ञानात्मकं साध्यं यत्र यत्रैव दृश्यते।
स एव हि गुरुस्तत्र हेतुजालं प्रकल्प्यताम्॥५९॥

Tattvajñānātmakaṁ sādhyaṁ yatra yatraiva dṛśyate|
Sa eva hi gurustatra hetujālaṁ prakalpyatām||59||

Untranslated yet


तत्त्वज्ञानादृते नान्यल्लक्षणं ब्रह्मयामले।
तत्रैव चोक्तं सेवायां कृतायामविकल्पतः॥६०॥

Tattvajñānādṛte nānyallakṣaṇaṁ brahmayāmale|
Tatraiva coktaṁ sevāyāṁ kṛtāyāmavikalpataḥ||60||

Untranslated yet

top


 Stanzas 61 to 70

साधकस्य न चेत्सिद्धिः किं कार्यमिति चोदिते।
आत्मीयमस्य सञ्ज्ञानक्रमेण स्वात्मदीक्षणम्॥६१॥

Sādhakasya na cetsiddhiḥ kiṁ kāryamiti codite|
Ātmīyamasya sañjñānakrameṇa svātmadīkṣaṇam||61||

Untranslated yet


सस्फुरत्वप्रसिद्ध्यर्थं ततः साध्यं प्रसिद्ध्यति।
अनेन स्वात्मविज्ञानं सस्फुरत्वप्रसाधकम्॥६२॥

Sasphuratvaprasiddhyarthaṁ tataḥ sādhyaṁ prasiddhyati|
Anena svātmavijñānaṁ sasphuratvaprasādhakam||62||

Untranslated yet


उक्तं मुख्यतयाचार्यो भवेद्यदि न सस्फुरः।
तत्रैव च पुनः श्रीमद्रक्ताराधनकर्मणि॥६३॥

Uktaṁ mukhyatayācāryo bhavedyadi na sasphuraḥ|
Tatraiva ca punaḥ śrīmadraktārādhanakarmaṇi||63||

Untranslated yet


विधिं प्रोक्तं सदा कुर्वन्मासेनाचार्य उच्यते।
पक्षेण साधकोऽर्धार्धात्पुत्रकः समयी तथा॥६४॥

Vidhiṁ proktaṁ sadā kurvanmāsenācārya ucyate|
Pakṣeṇa sādhako'rdhārdhātputrakaḥ samayī tathā||64||

Untranslated yet


दीक्षयेज्जपयोगेन रक्तादेवी क्रमाद्यतः।
गुरोरलाभे प्रोक्तस्य विधिमेतं समाचरेत्॥६५॥

Dīkṣayejjapayogena raktādevī kramādyataḥ|
Guroralābhe proktasya vidhimetaṁ samācaret||65||

Untranslated yet


मते च पुस्तकाद्विद्याध्ययने दोष ईदृशः।
उक्तो यस्तेन तद्दोषाभावेऽसौ न निषिद्धता॥६६॥

Mate ca pustakādvidyādhyayane doṣa īdṛśaḥ|
Ukto yastena taddoṣābhāve'sau na niṣiddhatā||66||

Untranslated yet


मन्त्रद्रव्यादिगुप्तत्वे फलं किमिति चोदिते।
पुस्तकाधीतविद्या ये दीक्षासमयवर्जिताः॥६७॥

Mantradravyādiguptatve phalaṁ kimiti codite|
Pustakādhītavidyā ye dīkṣāsamayavarjitāḥ||67||

Untranslated yet


तामसाः परहिंसादि वश्यादि च चरन्त्यलम्।
न च तत्त्वं विदुस्तेन दोषभाज इति स्फुटम्॥६८॥

Tāmasāḥ parahiṁsādi vaśyādi ca carantyalam|
Na ca tattvaṁ vidustena doṣabhāja iti sphuṭam||68||

Untranslated yet


पूर्वं पदयुगं वाच्यमन्योन्यं हेतुहेतुमत्।
यस्तु शास्त्रं विना नैति शुद्धविद्याख्यसंविदम्॥६९॥

Pūrvaṁ padayugaṁ vācyamanyonyaṁ hetuhetumat|
Yastu śāstraṁ vinā naiti śuddhavidyākhyasaṁvidam||69||

Untranslated yet


गुरोः स शास्त्रमन्विच्छुस्तदुक्तं क्रममाचरेत्।
येन केनाप्युपायेन गुरुमाराध्य भक्तितः॥७०॥

Guroḥ sa śāstramanvicchustaduktaṁ kramamācaret|
Yena kenāpyupāyena gurumārādhya bhaktitaḥ||70||

Untranslated yet

top


 Stanzas 71 to 80

तद्दीक्षाक्रमयोगेन शास्त्रार्थं वेत्त्यसौ ततः।
अभिषेकं समासाद्य यो भवेत्स तु कल्पितः॥७१॥

Taddīkṣākramayogena śāstrārthaṁ vettyasau tataḥ|
Abhiṣekaṁ samāsādya yo bhavetsa tu kalpitaḥ||71||

Untranslated yet


सन्नप्यशेषपाशौघविनिवर्तनकोविदः।
यो यथाक्रमयोगेन कस्मिंश्चिच्छास्त्रवस्तुनि॥७२॥

Sannapyaśeṣapāśaughavinivartanakovidaḥ|
Yo yathākramayogena kasmiṁścicchāstravastuni||72||

Untranslated yet


आकस्मिकं ब्रजेद्बोधं कल्पिताकल्पितो हि सः।
तस्य योऽकल्पितो भागः स तु श्रेष्ठमः स्मृतः॥७३॥

Ākasmikaṁ brajedbodhaṁ kalpitākalpito hi saḥ|
Tasya yo'kalpito bhāgaḥ sa tu śreṣṭhamaḥ smṛtaḥ||73||

Untranslated yet


उत्कर्षः शुद्धविद्यांशतारतम्यकृतो यतः।
यथा भेदेनादिसिद्धाच्छिवान्मुक्तशिवा ह्यधः॥७४॥

Utkarṣaḥ śuddhavidyāṁśatāratamyakṛto yataḥ|
Yathā bhedenādisiddhācchivānmuktaśivā hyadhaḥ||74||

Untranslated yet


तथा सांसिद्धिकज्ञानादाहृतज्ञानिनोऽधमाः।
तत्सन्निधौ नाधिकारस्तेषां मुक्तशिवात्मवत्॥७५॥

Tathā sāṁsiddhikajñānādāhṛtajñānino'dhamāḥ|
Tatsannidhau nādhikārasteṣāṁ muktaśivātmavat||75||

Untranslated yet


किं तु तूष्णींस्थितिर्यद्वा कृत्यं तदनुवर्तनम्।
यस्त्वकल्पितरूपोऽपि संवाददृढताकृते॥७६॥

Kiṁ tu tūṣṇīṁsthitiryadvā kṛtyaṁ tadanuvartanam|
Yastvakalpitarūpo'pi saṁvādadṛḍhatākṛte||76||

Untranslated yet


अन्यतो लब्धसंस्कारः स साक्षाद्भैरवो गुरुः।
यतः शास्त्रक्रमात्तज्ज्ञगुरुप्रज्ञानुशीलनात्॥७७॥

Anyato labdhasaṁskāraḥ sa sākṣādbhairavo guruḥ|
Yataḥ śāstrakramāttajjñaguruprajñānuśīlanāt||77||

Untranslated yet


आत्मप्रत्ययितं ज्ञानं पूर्णत्वाद्भैरवायते।
तेन श्रीकिरणोक्तं यद्गुरुतः शास्त्रतः स्वतः॥७८॥

Ātmapratyayitaṁ jñānaṁ pūrṇatvādbhairavāyate|
Tena śrīkiraṇoktaṁ yadgurutaḥ śāstrataḥ svataḥ||78||

Untranslated yet


त्रिप्रत्ययमिदं ज्ञानमिति यच्च निशाटने।
तत्सङ्घातविपर्यासविग्रहैर्भासते तथा॥७९॥

Tripratyayamidaṁ jñānamiti yacca niśāṭane|
Tatsaṅghātaviparyāsavigrahairbhāsate tathā||79||

Untranslated yet


करणस्य विचित्रत्वाद्विचित्रामेव तां छिदम्।
कर्तुं वासीं च टङ्कं च क्रकचं चापि गृह्णते॥८०॥

Karaṇasya vicitratvādvicitrāmeva tāṁ chidam|
Kartuṁ vāsīṁ ca ṭaṅkaṁ ca krakacaṁ cāpi gṛhṇate||80||

Untranslated yet

top


 Stanzas 81 to 90

तावच्च छेदनं ह्येकं तथैवाद्याभिसन्धितः।
इत्थमेव मितौ वाच्यं करणस्य स्वकं वपुः॥८१॥

Tāvacca chedanaṁ hyekaṁ tathaivādyābhisandhitaḥ|
Itthameva mitau vācyaṁ karaṇasya svakaṁ vapuḥ||81||

Untranslated yet


न स्वतन्त्रं स्वतो मानं कुर्यादधिगमं हठात्।
प्रमात्राश्वासपर्यन्तो यतोऽधिगम उच्यते॥८२॥

Na svatantraṁ svato mānaṁ kuryādadhigamaṁ haṭhāt|
Pramātrāśvāsaparyanto yato'dhigama ucyate||82||

Untranslated yet


आश्वासश्च विचित्रोऽसौ शक्तिपातवशात्तथा।
प्रमितेऽपि प्रमाणानामवकाशोऽस्त्यतः स्फुटः॥८३॥

Āśvāsaśca vicitro'sau śaktipātavaśāttathā|
Pramite'pi pramāṇānāmavakāśo'styataḥ sphuṭaḥ||83||

Untranslated yet


दृष्ट्वा दृष्ट्वा समाश्लिष्य चिरं सञ्चर्व्य चेतसा।
प्रिया यैः परितुष्येत किं ब्रूमः किल तान्प्रति॥८४॥

Dṛṣṭvā dṛṣṭvā samāśliṣya ciraṁ sañcarvya cetasā|
Priyā yaiḥ parituṣyeta kiṁ brūmaḥ kila tānprati||84||

Untranslated yet


इत्थं च मानसम्प्लुत्यामपि नाधिगते गतिः।
न व्यर्थता नानवस्था नान्योन्याश्रयतापि च॥८५॥

Itthaṁ ca mānasamplutyāmapi nādhigate gatiḥ|
Na vyarthatā nānavasthā nānyonyāśrayatāpi ca||85||

Untranslated yet


एवं योगाङ्गमियति तर्क एव न चापरम्।
अन्तरन्तः परामर्शपाटवातिशयाय सः॥८६॥

Evaṁ yogāṅgamiyati tarka eva na cāparam|
Antarantaḥ parāmarśapāṭavātiśayāya saḥ||86||

Untranslated yet


अहिंसा सत्यमस्तेयब्रह्मचर्यापरिग्रहाः।
इति पञ्च यमाः साक्षात्संवित्तौ नोपयोगिनः॥८७॥

Ahiṁsā satyamasteyabrahmacaryāparigrahāḥ|
Iti pañca yamāḥ sākṣātsaṁvittau nopayoginaḥ||87||

Untranslated yet


तपःप्रभृतयो ये च नियमा यत्तथासनम्।
प्राणायामाश्च ये सर्वमेतद्बाह्यविजृम्भितम्॥८८॥

Tapaḥprabhṛtayo ye ca niyamā yattathāsanam|
Prāṇāyāmāśca ye sarvametadbāhyavijṛmbhitam||88||

Untranslated yet


श्रीमद्वीरावलौ चोक्तं बोधमात्रे शिवात्मके।
चित्तप्रलयबन्धेन प्रलीने शशिभास्करे॥८९॥

Śrīmadvīrāvalau coktaṁ bodhamātre śivātmake|
Cittapralayabandhena pralīne śaśibhāskare||89||

Untranslated yet


प्राप्ते च द्वादशे भागे जीवादित्ये स्वबोधके।
मोक्षः स एव कथितः प्राणायामो निरर्थकः॥९०॥

Prāpte ca dvādaśe bhāge jīvāditye svabodhake|
Mokṣaḥ sa eva kathitaḥ prāṇāyāmo nirarthakaḥ||90||

Untranslated yet

top


 Stanzas 91 to 100

प्राणायामो न कर्तव्यः शरीरं येन पीड्यते।
रहस्यं वेत्ति यो यत्र स मुक्तः स च मोचकः॥९१॥

Prāṇāyāmo na kartavyaḥ śarīraṁ yena pīḍyate|
Rahasyaṁ vetti yo yatra sa muktaḥ sa ca mocakaḥ||91||

Untranslated yet


प्रत्याहारश्च नामायमर्थेभ्योऽक्षधियां हि यः।
अनिबद्धस्य बन्धस्य तदन्तः किल कीलनम्॥९२॥

Pratyāhāraśca nāmāyamarthebhyo'kṣadhiyāṁ hi yaḥ|
Anibaddhasya bandhasya tadantaḥ kila kīlanam||92||

Untranslated yet


चित्तस्य विषये क्वापि बन्धनं धारणात्मकम्।
तत्सदृग्ज्ञानसन्तानो ध्यानमस्तमिता परम्॥९३॥

Cittasya viṣaye kvāpi bandhanaṁ dhāraṇātmakam|
Tatsadṛgjñānasantāno dhyānamastamitā param||93||

Untranslated yet


यदा तु ज्ञेयतादात्म्यमेव संविदि जायते।
ग्राह्यग्रहणताद्वैतशून्यतेयं समाहितिः॥९४॥

Yadā tu jñeyatādātmyameva saṁvidi jāyate|
Grāhyagrahaṇatādvaitaśūnyateyaṁ samāhitiḥ||94||

Untranslated yet


तदेषा धारणाध्यानसमाधित्रितयी पराम्।
संविदं प्रति नो कञ्चिदुपयोगं समश्नुते॥९५॥

Tadeṣā dhāraṇādhyānasamādhitritayī parām|
Saṁvidaṁ prati no kañcidupayogaṁ samaśnute||95||

Untranslated yet


योगाङ्गता यमादेस्तु समाध्यन्तस्य वर्ण्यते।
स्वपूर्वपूर्वोपायत्वादन्त्यतर्कोपयोगतः॥९६॥

Yogāṅgatā yamādestu samādhyantasya varṇyate|
Svapūrvapūrvopāyatvādantyatarkopayogataḥ||96||

Untranslated yet


अन्तः संविदि रूढं हि तद्द्वारा प्राणदेहयोः।
बुद्धौ वार्प्यं तदभ्यासान्नैष न्यायस्तु संविदि॥९७॥

Antaḥ saṁvidi rūḍhaṁ hi taddvārā prāṇadehayoḥ|
Buddhau vārpyaṁ tadabhyāsānnaiṣa nyāyastu saṁvidi||97||

Untranslated yet


अथ वास्मद्दृशि प्राणधीदेहादेरपि स्फुटम्।
सर्वात्मकत्वात्तत्रस्थोऽप्यभ्यासोऽन्यव्यपोहनम्॥९८॥

Atha vāsmaddṛśi prāṇadhīdehāderapi sphuṭam|
Sarvātmakatvāttatrastho'pyabhyāso'nyavyapohanam||98||

Untranslated yet


देह उत्प्लुतिसम्पातधर्मोज्जिगमिषारसात्।
उत्प्लाव्यते तद्विपक्षपाताशङ्काव्यपोहनात्॥९९॥

Deha utplutisampātadharmojjigamiṣārasāt|
Utplāvyate tadvipakṣapātāśaṅkāvyapohanāt||99||

Untranslated yet


गुरुवाक्यपरामर्शसदृशे स्वविमर्शने।
प्रबुद्धे तद्विपक्षाणां व्युदासः पाठचिन्तने॥१००॥

Guruvākyaparāmarśasadṛśe svavimarśane|
Prabuddhe tadvipakṣāṇāṁ vyudāsaḥ pāṭhacintane||100||

Untranslated yet

top


 Stanzas 101 to 110

नह्यस्य गुरुणा शक्यं स्वं ज्ञानं शब्द एव वा।
धियि रोपयितुं तेन स्वप्रबोधक्रमो ध्रुवम्॥१०१॥

Nahyasya guruṇā śakyaṁ svaṁ jñānaṁ śabda eva vā|
Dhiyi ropayituṁ tena svaprabodhakramo dhruvam||101||

Untranslated yet


अत एव स्वप्नकाले श्रुते तत्रापि वस्तुनि।
तादात्म्यभावनायोगो न फलाय न भण्यते॥१०२॥

Ata eva svapnakāle śrute tatrāpi vastuni|
Tādātmyabhāvanāyogo na phalāya na bhaṇyate||102||

Untranslated yet


सङ्केतानादरे शब्दनिष्ठमामर्शनं पठिः।
तदादरे तदर्थस्तु चिन्तेति परिचर्च्यताम्॥१०३॥

Saṅketānādare śabdaniṣṭhamāmarśanaṁ paṭhiḥ|
Tadādare tadarthastu cinteti paricarcyatām||103||

Untranslated yet


तदद्वयायां संवित्तावभ्यासोऽनुपयोगवान्।
केवलं द्वैतमालिन्यशङ्कानिर्मूलनाय सः॥१०४॥

Tadadvayāyāṁ saṁvittāvabhyāso'nupayogavān|
Kevalaṁ dvaitamālinyaśaṅkānirmūlanāya saḥ||104||

Untranslated yet


द्वैतशङ्काश्च तर्केण तर्क्यन्त इति वर्णितम्।
तत्तर्कसाधनायास्तु यमादेरप्युपायता॥१०५॥

Dvaitaśaṅkāśca tarkeṇa tarkyanta iti varṇitam|
Tattarkasādhanāyāstu yamāderapyupāyatā||105||

Untranslated yet


उक्तं श्रीपूर्वशस्त्रे च न द्वैतं नापि चाद्वयम्।
लिङ्गपूजादिकं सर्वमित्युपक्रम्य शम्भुना॥१०६॥

Uktaṁ śrīpūrvaśastre ca na dvaitaṁ nāpi cādvayam|
Liṅgapūjādikaṁ sarvamityupakramya śambhunā||106||

Untranslated yet


विहितं सर्वमेवात्र प्रतिषिद्धमथापि वा।
प्राणायामादिकैरङ्गैर्योगाः स्युः कृत्त्रिमा यतः॥१०७॥

Vihitaṁ sarvamevātra pratiṣiddhamathāpi vā|
Prāṇāyāmādikairaṅgairyogāḥ syuḥ kṛttrimā yataḥ||107||

Untranslated yet


तत्तेनाकृतकस्यास्य कलां नार्घन्ति षोडशीम्।
किं त्वेतदत्र देवेशि नियमेन विधीयते॥१०८॥

Tattenākṛtakasyāsya kalāṁ nārghanti ṣoḍaśīm|
Kiṁ tvetadatra deveśi niyamena vidhīyate||108||

Untranslated yet


तत्त्वे चेतः स्थिरं कार्यं तच्च यस्य यथास्त्विति।
एवं द्वैतपरामर्शनाशाय परमेश्वरः॥१०९॥

Tattve cetaḥ sthiraṁ kāryaṁ tacca yasya yathāstviti|
Evaṁ dvaitaparāmarśanāśāya parameśvaraḥ||109||

Untranslated yet


क्वचित्स्वभावममलमामृशन्ननिशं स्थितः।
यः स्वभावपरामर्श इन्द्रियार्थाद्युपायतः॥११०॥

Kvacitsvabhāvamamalamāmṛśannaniśaṁ sthitaḥ|
Yaḥ svabhāvaparāmarśa indriyārthādyupāyataḥ||110||

Untranslated yet

top


 Stanzas 111 to 120

विनैव तन्मुखोऽन्यो वा स्वातन्त्र्यात्तद्विकल्पनम्।
तच्च स्वच्छस्वतन्त्रात्मरत्ननिर्भासिनि स्फुटम्॥१११॥

Vinaiva tanmukho'nyo vā svātantryāttadvikalpanam|
Tacca svacchasvatantrātmaratnanirbhāsini sphuṭam||111||

Untranslated yet


भावौघे भेदसन्धातृ स्वात्मनो नैशमुच्यते।
तदेव तु समस्तार्थनिर्भरात्मैकगोचरम्॥११२॥

Bhāvaughe bhedasandhātṛ svātmano naiśamucyate|
Tadeva tu samastārthanirbharātmaikagocaram||112||

Untranslated yet


शुद्धविद्यात्मकं सर्वमेवेदमहमित्यलम्।
इदं विकल्पनं शुद्धविद्यारूपं स्फुटात्मकम्॥११३॥

Śuddhavidyātmakaṁ sarvamevedamahamityalam|
Idaṁ vikalpanaṁ śuddhavidyārūpaṁ sphuṭātmakam||113||

Untranslated yet


प्रतिहन्तीह मायीयं विकल्पं भेदभावकम्।
शुद्धविद्यापरामर्शो यः स एव त्वनेकधा॥११४॥

Pratihantīha māyīyaṁ vikalpaṁ bhedabhāvakam|
Śuddhavidyāparāmarśo yaḥ sa eva tvanekadhā||114||

Untranslated yet


स्नानशुद्ध्यर्चनाहोमध्यानजप्यादियोगतः।
विश्वमेतत्स्वसंवित्तिरसनिर्भरितं रसात्॥११५॥

Snānaśuddhyarcanāhomadhyānajapyādiyogataḥ|
Viśvametatsvasaṁvittirasanirbharitaṁ rasāt||115||

Untranslated yet


आविश्य शुद्धो निखिलं तर्पयेदध्वमण्लम्।
उल्लासिबोधहुतभुग्दग्धविश्वेन्धनोदिते॥११६॥

Āviśya śuddho nikhilaṁ tarpayedadhvamaṇlam|
Ullāsibodhahutabhugdagdhaviśvendhanodite||116||

Untranslated yet


सितभस्मनि देहस्य मज्जनं स्नानमुच्यते।
इत्थं च विहितस्नानस्तर्पितानन्तदेवतः॥११७॥

Sitabhasmani dehasya majjanaṁ snānamucyate|
Itthaṁ ca vihitasnānastarpitānantadevataḥ||117||

Untranslated yet


ततोऽपि देहारम्भीणि तत्त्वानि परिशोधयेत्।
शिवात्मकेष्वप्येतेषु बुद्धिर्या व्यतिरेकिणी॥११८॥

Tato'pi dehārambhīṇi tattvāni pariśodhayet|
Śivātmakeṣvapyeteṣu buddhiryā vyatirekiṇī||118||

Untranslated yet


सैवाशुद्धिः पराख्याता शुद्धिस्तद्धीविमर्दनम्।
एवं स्वदेहं बोधैकपात्रं गलितभेदकम्॥११९॥

Saivāśuddhiḥ parākhyātā śuddhistaddhīvimardanam|
Evaṁ svadehaṁ bodhaikapātraṁ galitabhedakam||119||

Untranslated yet


पश्यन्संवित्तिमात्रत्वे स्वतन्त्रे तिष्ठति प्रभुः।
यत्किञ्चिन्मानसाह्लादि यत्र क्वापीन्द्रियस्थितौ॥१२०॥

Paśyansaṁvittimātratve svatantre tiṣṭhati prabhuḥ|
Yatkiñcinmānasāhlādi yatra kvāpīndriyasthitau||120||

Untranslated yet

top


 Stanzas 121 to 130

योज्यते ब्रह्मसद्धाम्नि पूजोपकरणं हि तत्।
पूजा नाम विभिन्नस्य भावौघस्यापि सङ्गतिः॥१२१॥

Yojyate brahmasaddhāmni pūjopakaraṇaṁ hi tat|
Pūjā nāma vibhinnasya bhāvaughasyāpi saṅgatiḥ||121||

Untranslated yet


स्वतन्त्रविमलानन्तभैरवीयचिदात्मना।
तथाहि संविदेवेयमन्तर्बाह्योभयात्मना॥१२२॥

Svatantravimalānantabhairavīyacidātmanā|
Tathāhi saṁvideveyamantarbāhyobhayātmanā||122||

Untranslated yet


स्वातन्त्र्याद्वर्तमानैव परामर्शस्वरूपिणी।
स च द्वादशधा तत्र सर्वमन्तर्भवेद्यतः॥१२३॥

Svātantryādvartamānaiva parāmarśasvarūpiṇī|
Sa ca dvādaśadhā tatra sarvamantarbhavedyataḥ||123||

Untranslated yet


सूर्य एव हि सोमात्मा स च विश्वमयः स्थितः।
कलाद्वादशकात्मैव तत्संवित्परमार्थतः॥१२४॥

Sūrya eva hi somātmā sa ca viśvamayaḥ sthitaḥ|
Kalādvādaśakātmaiva tatsaṁvitparamārthataḥ||124||

Untranslated yet


सा च मातरि विज्ञाने माने करणगोचरे।
मेये चतुर्विधं भाति रूपमाश्रित्य सर्वदा॥१२५॥

Sā ca mātari vijñāne māne karaṇagocare|
Meye caturvidhaṁ bhāti rūpamāśritya sarvadā||125||

Untranslated yet


शुद्धसंविन्मयी प्राच्ये ज्ञाने शब्दनरूपिणी।
करणे ग्रहणाकारा यतः श्रीयोगसञ्चरे॥१२६॥

Śuddhasaṁvinmayī prācye jñāne śabdanarūpiṇī|
Karaṇe grahaṇākārā yataḥ śrīyogasañcare||126||

Untranslated yet


ये चक्षुर्मण्डले श्वेते प्रत्यक्षे परमेश्वरि।
षोडशारं द्वादशारं तत्रस्थं चक्रमुत्तमम्॥१२७॥

Ye cakṣurmaṇḍale śvete pratyakṣe parameśvari|
Ṣoḍaśāraṁ dvādaśāraṁ tatrasthaṁ cakramuttamam||127||

Untranslated yet


प्रतिवारणवद्रक्ते तद्बहिर्ये तदुच्यते।
द्वितीयं मध्यगे ये ते कृष्णश्वेते च मण्डले॥१२८॥

Prativāraṇavadrakte tadbahirye taducyate|
Dvitīyaṁ madhyage ye te kṛṣṇaśvete ca maṇḍale||128||

Untranslated yet


तदन्तर्ये स्थिते शुद्धे भिन्नाञ्जनसमप्रभे।
चतुर्दले तु ते ज्ञेयेऽग्नीषोमात्मके प्रिये॥१२९॥

Tadantarye sthite śuddhe bhinnāñjanasamaprabhe|
Caturdale tu te jñeye'gnīṣomātmake priye||129||

Untranslated yet


मिथुनत्वे स्थिते ये च चक्रे द्वे परमेश्वरि।
सम्मीलनोन्मीलनं तेऽन्योन्यं विदधातके॥१३०॥

Mithunatve sthite ye ca cakre dve parameśvari|
Sammīlanonmīlanaṁ te'nyonyaṁ vidadhātake||130||

Untranslated yet

top


 Stanzas 131 to 140

यथा योनिश्च लिङ्गं च संयोगात्स्रवतोऽमृतम्।
तथामृताग्निसंयोगाद्द्रवतस्ते न संशयः॥१३१॥

Yathā yoniśca liṅgaṁ ca saṁyogātsravato'mṛtam|
Tathāmṛtāgnisaṁyogāddravataste na saṁśayaḥ||131||

Untranslated yet


तच्चक्रपीडनाद्रात्रौ ज्योतिर्भात्यर्कसोमगम्।
तां दृष्ट्वा परमां ज्योत्स्नां कालज्ञानं प्रवर्तते॥१३२॥

Taccakrapīḍanādrātrau jyotirbhātyarkasomagam|
Tāṁ dṛṣṭvā paramāṁ jyotsnāṁ kālajñānaṁ pravartate||132||

Untranslated yet


सहस्रारं भवेच्चक्रं ताभ्यामुपरि संस्थितम्।
ततश्चक्रात्समुद्भूतं ब्रह्माण्डं तदुदाहृतम्॥१३३॥

Sahasrāraṁ bhaveccakraṁ tābhyāmupari saṁsthitam|
Tataścakrātsamudbhūtaṁ brahmāṇḍaṁ tadudāhṛtam||133||

Untranslated yet


तत्रस्थां मुञ्चते धारां सोमो ह्यग्निप्रदीपितः।
सृजतीत्थं जगत्सर्वमात्मन्यात्मन्यनन्तकम्॥१३४॥

Tatrasthāṁ muñcate dhārāṁ somo hyagnipradīpitaḥ|
Sṛjatītthaṁ jagatsarvamātmanyātmanyanantakam||134||

Untranslated yet


षोडशद्वादशाराभ्यामष्टारेष्वथ सर्वशः।
एवं क्रमेण सर्वत्र चक्रेष्वमृतमुत्तमम्॥१३५॥

Ṣoḍaśadvādaśārābhyāmaṣṭāreṣvatha sarvaśaḥ|
Evaṁ krameṇa sarvatra cakreṣvamṛtamuttamam||135||

Untranslated yet


सोमः स्रवति यावच्च पञ्चानां चक्रपद्धतिः।
तत्पुनः पिबति प्रीत्या हंसो हंस इति स्फुरन्॥१३६॥

Somaḥ sravati yāvacca pañcānāṁ cakrapaddhatiḥ|
Tatpunaḥ pibati prītyā haṁso haṁsa iti sphuran||136||

Untranslated yet


सकृद्यस्य तु संश्रुत्या पुण्यपापैर्न लिप्यते।
पञ्चारे सविकारोऽथ भूत्वा सोमस्रुतामृतात्॥१३७॥

Sakṛdyasya tu saṁśrutyā puṇyapāpairna lipyate|
Pañcāre savikāro'tha bhūtvā somasrutāmṛtāt||137||

Untranslated yet


धावति त्रिरसाराणि गुह्यचक्राण्यसौ विभुः।
यतो जातं जगल्लीनं यत्र च स्वकलीलया॥१३८॥

Dhāvati trirasārāṇi guhyacakrāṇyasau vibhuḥ|
Yato jātaṁ jagallīnaṁ yatra ca svakalīlayā||138||

Untranslated yet


तत्रानन्दश्च सर्वस्य ब्रह्मचारी च तत्परः।
तत्र सिद्धिश्च मुक्तिश्च समं सम्प्राप्यते द्वयम्॥१३९॥

Tatrānandaśca sarvasya brahmacārī ca tatparaḥ|
Tatra siddhiśca muktiśca samaṁ samprāpyate dvayam||139||

Untranslated yet


अत ऊर्ध्वं पुनर्याति यावद्ब्रह्मात्मकं पदम्।
अग्नीषोमौ समौ तत्र सृज्येते चात्मनात्मनि॥१४०॥

Ata ūrdhvaṁ punaryāti yāvadbrahmātmakaṁ padam|
Agnīṣomau samau tatra sṛjyete cātmanātmani||140||

Untranslated yet

top


 Stanzas 141 to 150

तत्रस्थस्तापितः सोमो द्वेधा जङ्घे व्यवस्थितः।
अधस्तं पातयेदग्निरमृतं स्रवति क्षणात्॥१४१॥

Tatrasthastāpitaḥ somo dvedhā jaṅghe vyavasthitaḥ|
Adhastaṁ pātayedagniramṛtaṁ sravati kṣaṇāt||141||

Untranslated yet


गुल्फजान्वादिषु व्यक्तं कुटिलार्कप्रदीपिता।
सा शक्तिस्तापिता भूयः पञ्चारादिक्रमं सृजेत्॥१४२॥

Gulphajānvādiṣu vyaktaṁ kuṭilārkapradīpitā|
Sā śaktistāpitā bhūyaḥ pañcārādikramaṁ sṛjet||142||

Untranslated yet


एवं श्रोत्रेऽपि विज्ञेयं यावत्पादान्तगोचरम्।
पादाङ्गुष्ठात्समारभ्य यावद्ब्रह्माण्डदर्शनम्॥१४३॥

Evaṁ śrotre'pi vijñeyaṁ yāvatpādāntagocaram|
Pādāṅguṣṭhātsamārabhya yāvadbrahmāṇḍadarśanam||143||

Untranslated yet


इत्यजानन्नैव योगी जानन्विश्वप्रभुर्भवेत्।
ज्वलन्निवासौ ब्रह्माद्यैर्दृश्यते परमेश्वरः॥१४४॥

Ityajānannaiva yogī jānanviśvaprabhurbhavet|
Jvalannivāsau brahmādyairdṛśyate parameśvaraḥ||144||

Untranslated yet


अत्र तात्पर्यतः प्रोक्तमक्षे क्रमचतुष्टयम्।
एकैकत्र यतस्तेन द्वादशात्मकतोदिता॥१४५॥

Atra tātparyataḥ proktamakṣe kramacatuṣṭayam|
Ekaikatra yatastena dvādaśātmakatoditā||145||

Untranslated yet


न व्याख्यातं तु निर्भज्य यतोऽतिसरहस्यकम्।
मेयेऽपि देवी तिष्ठन्ती मासराश्यादिरूपिणी॥१४६॥

Na vyākhyātaṁ tu nirbhajya yato'tisarahasyakam|
Meye'pi devī tiṣṭhantī māsarāśyādirūpiṇī||146||

Untranslated yet


अत एषा स्थिता संविदन्तर्बाह्योभयात्मना।
स्वयं निर्भास्य तत्रान्यद्भासयन्तीव भासते॥१४७॥

Ata eṣā sthitā saṁvidantarbāhyobhayātmanā|
Svayaṁ nirbhāsya tatrānyadbhāsayantīva bhāsate||147||

Untranslated yet


ततश्च प्रागियं शुद्धा तथाभासनसोत्सुका।
सृष्टिं कलयते देवी तन्नाम्नागम उच्यते॥१४८॥

Tataśca prāgiyaṁ śuddhā tathābhāsanasotsukā|
Sṛṣṭiṁ kalayate devī tannāmnāgama ucyate||148||

Untranslated yet


तथा भासितवस्त्वंशरञ्जनां सा बहिर्मुखी।
स्ववृत्तिचक्रेण समं ततोऽपि कलयन्त्यलम्॥१४९॥

Tathā bhāsitavastvaṁśarañjanāṁ sā bahirmukhī|
Svavṛtticakreṇa samaṁ tato'pi kalayantyalam||149||

Untranslated yet


स्थितिरेषैव भावस्य तामन्तर्मुखतारसात्।
सञ्जिहीर्षुः स्थितेर्नाशं कलयन्ती निरुच्यते॥१५०॥

Sthitireṣaiva bhāvasya tāmantarmukhatārasāt|
Sañjihīrṣuḥ sthiternāśaṁ kalayantī nirucyate||150||

Untranslated yet

top


 Further Information

Gabriel Pradīpaka

This document was conceived by Gabriel Pradīpaka, one of the two founders of this site, and spiritual guru conversant with Sanskrit language and Trika philosophy.

For further information about Sanskrit, Yoga and Indian Philosophy; or if you simply want to comment, ask a question or correct a mistake, feel free to contact us: This is our e-mail address.



Back to 3. 151-294 Top  Continue to read 4. 151-279

Post your comment

To post a comment please register, or log in.