Sanskrit & Trika Shaivism (English-Home)

जावास्क्रिप्ट अक्षम है! इस लिंक की जाँच करें!


 तन्त्रालोक: अध्याय ७ - श्लोक १-७१ - कश्मीरी अद्वैत शैवदर्शन

चक्रोदयप्रकाशन - सामान्य अनुवाद


 परिचयकरण

photo 34 - boat in a lake of IndiaThis is the only set of stanzas (from the stanza 1 to the stanza 71) of the seventh chapter (called चक्रोदयप्रकाशन).

This work was written by the great Master Abhinavagupta and is a compendium of Tantra in all its facets. Tantrāloka is the most important and voluminous work of the greatest Trika Master. Abhinavagupta was also the teacher of eminent Kṣemarāja and lived about 975-1025 AD in Kashmir.

This treatise whose name is Tantrāloka is a complete encyclopedia of Tantra. Since it is a very advanced text in Trika Shaivism, there is no surprise if a neophyte finds it difficult to understand. To start to understand it, the level of the reader must be the one of a real disciple in Trika Shaivism. If this requirement is not met, then there will be a lot of confusion and constant disappointment. Because in spite of my great efforts to explain the things so easily as possible, to study this treatise requires some spiritual caliber. In this system, sometimes it is not possible even to write about certain topics due to the extreme limitation of the words. Because in the end, all this knowledge has to do with 'states', and it is extremely difficult to write about 'states' in a precise way. Abhinavagupta has done his best to accomplish this formidable task of writing about what is superior and intangible. Anyway, despite his incredible skills to carry out this, he is not revealing everything. It is not because he is all the time hiding things from the reader, but because he is sometimes hiding and on other occasions he just cannot write about some extremely subtle topics because of the limitation of the words.

Goal of life is Liberation. Man has searched for freedom always in human history, but according to Trika Shaivism that is not real Liberation. Real Liberation does not mean that your body should be free from some prison and things like that. Real Liberation amounts to attaining His Svātantrya or Absolute Freedom. When the Great Lord's Svātantrya is achieved, then you see unity in all the things, i.e. you stop seeing duality as before. All is forever identified with Svātantrya, with Him, and that is the end of the story called 'you in bondage'. From this point on nothing will get in your way, because if something apparently gets in your way, that is Svātantrya again. This constant awareness of unity in all is real Freedom. There is no other attainment greater than this!

Keeping the above in mind, now read Tantrāloka and experience Supreme Delight, dear Śiva.

Important: All that is in brackets and italicized within the translation has been added by me in order to complete the sense of a particular phrase or sentence. In turn, all that is between double hyphen (--...--) constitutes clarifying further information also added by me.

top


 श्लोक १-१०

अथ श्रीतन्त्रालोके सप्तममाह्निकम्।
Atha śrītantrāloke saptamamāhnikam|

Untranslated yet

अथ परमरहस्योऽयं चक्राणां भण्यतेऽभ्युदयः॥१॥
Atha paramarahasyo'yaṁ cakrāṇāṁ bhaṇyate'bhyudayaḥ||1||

Untranslated yet


इत्ययत्नजमाख्यातं यत्नजं तु निगद्यते।
बीजपिण्डात्मकं सर्वं संविदः स्पन्दनात्मताम्॥२॥

Ityayatnajamākhyātaṁ yatnajaṁ tu nigadyate|
Bījapiṇḍātmakaṁ sarvaṁ saṁvidaḥ spandanātmatām||2||

Untranslated yet


विदधत्परसंवित्तावुपाय इति वर्णितम्।
यथारघट्टचक्राग्रघटीयन्त्रौघवाहनम्॥३॥

Vidadhatparasaṁvittāvupāya iti varṇitam|
Yathāraghaṭṭacakrāgraghaṭīyantraughavāhanam||3||

Untranslated yet


एकानुसन्धियत्नेन चित्रं यन्त्रोदयं भजेत्।
एकानुसन्धानबलाज्जाते मन्त्रोदयेऽनिशम्॥४॥

Ekānusandhiyatnena citraṁ yantrodayaṁ bhajet|
Ekānusandhānabalājjāte mantrodaye'niśam||4||

Untranslated yet


तन्मन्त्रदेवता यत्नात्तादात्म्येन प्रसीदति।
खे रसैकाक्षि नित्योत्थे तदर्धं द्विकपिण्डके॥५॥

Tanmantradevatā yatnāttādātmyena prasīdati|
Khe rasaikākṣi nityotthe tadardhaṁ dvikapiṇḍake||5||

Untranslated yet


त्रिके सप्त सहस्राणि द्विशतीत्युदयो मतः।
चतुष्के तु सहस्राणि पञ्च चैव चतुःशती॥६॥

Trike sapta sahasrāṇi dviśatītyudayo mataḥ|
Catuṣke tu sahasrāṇi pañca caiva catuḥśatī||6||

Untranslated yet


पञ्चार्णेऽब्धिसहस्राणि त्रिशती विंशतिस्तथा।
षट्के सहस्रत्रितयं षट्शती चोदयो भवेत्॥७॥

Pañcārṇe'bdhisahasrāṇi triśatī viṁśatistathā|
Ṣaṭke sahasratritayaṁ ṣaṭśatī codayo bhavet||7||

Untranslated yet


सप्तके त्रिसहस्रं तु षडशीत्यधिकं स्मृतम्।
शतैस्तु सप्तविंशत्या वर्णाष्टकविकल्पिते॥८॥

Saptake trisahasraṁ tu ṣaḍaśītyadhikaṁ smṛtam|
Śataistu saptaviṁśatyā varṇāṣṭakavikalpite||8||

Untranslated yet


चतुर्विंशतिशत्या तु नवार्णेषूदयो भवेत्।
अधिषष्ट्येकविंशत्या शतानां दशवर्णके॥९॥

Caturviṁśatiśatyā tu navārṇeṣūdayo bhavet|
Adhiṣaṣṭyekaviṁśatyā śatānāṁ daśavarṇake||9||

Untranslated yet


एकान्नविंशतिशतं चतुःषष्टिः शिवार्णके।
अष्टादश शतानि स्युरुदयो द्वादशार्णके॥१०॥

Ekānnaviṁśatiśataṁ catuḥṣaṣṭiḥ śivārṇake|
Aṣṭādaśa śatāni syurudayo dvādaśārṇake||10||

Untranslated yet

top


 श्लोक ११-२०

त्रयोदशार्णे द्वाषष्ट्या शतानि किल षोडश।
त्रिचत्वारिंशता पञ्चदशेति भुवनार्णके॥११॥

Trayodaśārṇe dvāṣaṣṭyā śatāni kila ṣoḍaśa|
Tricatvāriṁśatā pañcadaśeti bhuvanārṇake||11||

Untranslated yet


चतुर्दशशती खाब्धिः स्यात्पञ्चदशवर्णके।
त्रयोदशशती सार्धा षोडशार्णे तु कथ्यते॥१२॥

Caturdaśaśatī khābdhiḥ syātpañcadaśavarṇake|
Trayodaśaśatī sārdhā ṣoḍaśārṇe tu kathyate||12||

Untranslated yet


शतद्वादशिका सप्तदशार्णे सैकसप्ततिः।
अष्टादशार्णे विज्ञेया शतद्वादशिका बुधैः॥१३॥

Śatadvādaśikā saptadaśārṇe saikasaptatiḥ|
Aṣṭādaśārṇe vijñeyā śatadvādaśikā budhaiḥ||13||

Untranslated yet


चतुर्विंशतिसङ्ख्याके चक्रे नवशती भवेत्।
सप्तविंशतिसङ्ख्याते तूदयोऽष्टशतात्मकः॥१४॥

Caturviṁśatisaṅkhyāke cakre navaśatī bhavet|
Saptaviṁśatisaṅkhyāte tūdayo'ṣṭaśatātmakaḥ||14||

Untranslated yet


द्वात्रिंशके महाचक्रे षट्शती पञ्चसप्ततिः।
द्विचतुर्विंशके चक्रे सार्धां शतचतुष्टयीम्॥१५॥

Dvātriṁśake mahācakre ṣaṭśatī pañcasaptatiḥ|
Dvicaturviṁśake cakre sārdhāṁ śatacatuṣṭayīm||15||

Untranslated yet


उदयं पिण्डयोगज्ञः पिण्डमन्त्रेषु लक्षयेत्।
चतुष्पञ्चाशके चक्रे शतानां तु चतुष्टयम्॥१६॥

Udayaṁ piṇḍayogajñaḥ piṇḍamantreṣu lakṣayet|
Catuṣpañcāśake cakre śatānāṁ tu catuṣṭayam||16||

Untranslated yet


सप्तत्रिंशत्सहार्धेन त्रिशत्यष्टाष्टके भवेत्।
अर्धमर्धत्रिभागश्च षट्षष्टिर्द्विशती भवेत्॥१७॥

Saptatriṁśatsahārdhena triśatyaṣṭāṣṭake bhavet|
Ardhamardhatribhāgaśca ṣaṭṣaṣṭirdviśatī bhavet||17||

Untranslated yet


एकाशीतिपदे चक्रे उदयः प्राणचारगः।
चक्रे तु षण्णवत्याख्ये सपादा द्विशती भवेत्॥१८॥

Ekāśītipade cakre udayaḥ prāṇacāragaḥ|
Cakre tu ṣaṇṇavatyākhye sapādā dviśatī bhavet||18||

Untranslated yet


अष्टोत्तरशते चक्रे द्विशतस्तूदयो भवेत्।
क्रमेणेत्थमिदं चक्रं षट्कृत्वो द्विगुणं यदा॥१९॥

Aṣṭottaraśate cakre dviśatastūdayo bhavet|
Krameṇetthamidaṁ cakraṁ ṣaṭkṛtvo dviguṇaṁ yadā||19||

Untranslated yet


ततोऽपि द्विगुणेऽष्टांशस्यार्धमध्यर्धमेककम्।
ततोऽपि सूक्ष्मकुशलैरर्धार्धादिप्रकल्पने॥२०॥

Tato'pi dviguṇe'ṣṭāṁśasyārdhamadhyardhamekakam|
Tato'pi sūkṣmakuśalairardhārdhādiprakalpane||20||

Untranslated yet

top


 श्लोक २१-३०

भागषोडशकस्थित्या सूक्ष्मश्चारोऽभिलक्ष्यते।
एवं प्रयत्नसंरुद्धप्राणचारस्य योगिनः॥२१॥

Bhāgaṣoḍaśakasthityā sūkṣmaścāro'bhilakṣyate|
Evaṁ prayatnasaṁruddhaprāṇacārasya yoginaḥ||21||

Untranslated yet


क्रमेण प्राणचारस्य ग्रास एवोपजायते।
प्राणग्रासक्रमावाप्तकालसङ्कर्षणस्थितिः॥२२॥

Krameṇa prāṇacārasya grāsa evopajāyate|
Prāṇagrāsakramāvāptakālasaṅkarṣaṇasthitiḥ||22||

Untranslated yet


संविदेकैव पूर्णा स्याज्ज्ञानभेदव्यपोहनात्।
तथा हि प्राणचारस्य नवस्यानुदये सति॥२३॥

Saṁvidekaiva pūrṇā syājjñānabhedavyapohanāt|
Tathā hi prāṇacārasya navasyānudaye sati||23||

Untranslated yet


न कालभेदजनितो ज्ञानभेदः प्रकल्पते।
संवेद्यभेदान्न ज्ञानं भिन्नं शिखरिवृत्तवत्॥२४॥

Na kālabhedajanito jñānabhedaḥ prakalpate|
Saṁvedyabhedānna jñānaṁ bhinnaṁ śikharivṛttavat||24||

Untranslated yet


कालस्तु भेदकस्तस्य स तु सूक्ष्मः क्षणो मतः।
सौक्ष्म्यस्य चावधिर्ज्ञानं यावत्तिष्ठति स क्षणः॥२५॥

Kālastu bhedakastasya sa tu sūkṣmaḥ kṣaṇo mataḥ|
Saukṣmyasya cāvadhirjñānaṁ yāvattiṣṭhati sa kṣaṇaḥ||25||

Untranslated yet


अन्यथा न स निर्वक्तुं निपुणैरपि पार्यते।
ज्ञानं कियद्भवेत्तावत्तदभावो न भासते॥२६॥

Anyathā na sa nirvaktuṁ nipuṇairapi pāryate|
Jñānaṁ kiyadbhavettāvattadabhāvo na bhāsate||26||

Untranslated yet


तदभावश्च नो तावद्यावत्तत्राक्षवर्त्मनि।
अर्थे वात्मप्रदेशे वा न संयोगविभागिता॥२७॥

Tadabhāvaśca no tāvadyāvattatrākṣavartmani|
Arthe vātmapradeśe vā na saṁyogavibhāgitā||27||

Untranslated yet


सा चेदुदयते स्पन्दमयी तत्प्राणगा ध्रुवम्।
भवेदेव ततः प्राणस्पन्दाभावे न सा भवेत्॥२८॥

Sā cedudayate spandamayī tatprāṇagā dhruvam|
Bhavedeva tataḥ prāṇaspandābhāve na sā bhavet||28||

Untranslated yet


तदभावान्न विज्ञानाभावः सैवं तु सैव धीः।
न चासौ वस्तुतो दीर्घा कालभेदव्यपोहनात्॥२९॥

Tadabhāvānna vijñānābhāvaḥ saivaṁ tu saiva dhīḥ|
Na cāsau vastuto dīrghā kālabhedavyapohanāt||29||

Untranslated yet


वस्तुतो ह्यत एवेयं कालं संविन्न संस्पृशेत्।
अत एकैव संवित्तिर्नानारूपे तथातथा॥३०॥

Vastuto hyata eveyaṁ kālaṁ saṁvinna saṁspṛśet|
Ata ekaiva saṁvittirnānārūpe tathātathā||30||

Untranslated yet

top


 श्लोक ३१-४०

विन्दाना निर्विकल्पापि विकल्पो भावगोचरे।
स्पन्दान्तरं न यावत्तदुदितं तावदेव सः॥३१॥

Vindānā nirvikalpāpi vikalpo bhāvagocare|
Spandāntaraṁ na yāvattaduditaṁ tāvadeva saḥ||31||

Untranslated yet


तावानेको विकल्पः स्याद्विविधं वस्तु कल्पयन्।
ये त्वित्थं न विदुस्तेषां विकल्पो नोपपद्यते॥३२॥

Tāvāneko vikalpaḥ syādvividhaṁ vastu kalpayan|
Ye tvitthaṁ na vidusteṣāṁ vikalpo nopapadyate||32||

Untranslated yet


स ह्येको न भवेत्कश्चित् त्रिजगत्यापि जातुचित्।
शब्दारूषणया ज्ञानं विकल्पः किल कथ्यते॥३३॥

Sa hyeko na bhavetkaścit trijagatyāpi jātucit|
Śabdārūṣaṇayā jñānaṁ vikalpaḥ kila kathyate||33||

Untranslated yet


सा च स्यात्क्रमिकैवेत्थं किं कथं को विकल्पयेत्।
घट इत्यपि नेयान्स्याद्विकल्पः का कथा स्थितौ॥३४॥

Sā ca syātkramikaivetthaṁ kiṁ kathaṁ ko vikalpayet|
Ghaṭa ityapi neyānsyādvikalpaḥ kā kathā sthitau||34||

Untranslated yet


न विकल्पश्च कोऽप्यस्ति यो मात्रामात्रनिष्ठितः।
न च ज्ञानसमूहोऽस्ति तेषामयुगपत्स्थितेः॥३५॥

Na vikalpaśca ko'pyasti yo mātrāmātraniṣṭhitaḥ|
Na ca jñānasamūho'sti teṣāmayugapatsthiteḥ||35||

Untranslated yet


तेनास्तङ्गत एवैष व्यवहारो विकल्पजः।
तस्मात्स्पन्दान्तरं यावन्नोदियात्तावदेककम्॥३६॥

Tenāstaṅgata evaiṣa vyavahāro vikalpajaḥ|
Tasmātspandāntaraṁ yāvannodiyāttāvadekakam||36||

Untranslated yet


विज्ञानं तद्विकल्पात्मधर्मकोटीरपि स्पृशेत्।
एकाशीतिपदोदारशक्त्यामर्शात्मकस्ततः॥३७॥

Vijñānaṁ tadvikalpātmadharmakoṭīrapi spṛśet|
Ekāśītipadodāraśaktyāmarśātmakastataḥ||37||

Untranslated yet


विकल्पः शिवतादायी पूर्वमेव निरूपितः।
यथा कर्णौ नर्तयामीत्येवं यत्नात्तथा भवेत्॥३८॥

Vikalpaḥ śivatādāyī pūrvameva nirūpitaḥ|
Yathā karṇau nartayāmītyevaṁ yatnāttathā bhavet||38||

Untranslated yet


चक्रचारगताद्यत्नात्तद्वत्तच्चक्रगैव धीः।
जपहोमार्चनादीनां प्राणसाम्यमतो विधिः॥३९॥

Cakracāragatādyatnāttadvattaccakragaiva dhīḥ|
Japahomārcanādīnāṁ prāṇasāmyamato vidhiḥ||39||

Untranslated yet


सिद्धामते कुण्डलिनीशक्तिः प्राणसमोन्मना।
उक्तं च योगिनीकौले तदेतत्परमेशिना॥४०॥

Siddhāmate kuṇḍalinīśaktiḥ prāṇasamonmanā|
Uktaṁ ca yoginīkaule tadetatparameśinā||40||

Untranslated yet

top


 श्लोक ४१-५०

पदमन्त्राक्षरे चक्रे विभागं शक्तितत्त्वगम्।
पदेषु कृत्वा मन्त्रज्ञो जपादौ फलभाग्भवेत्॥४१॥

Padamantrākṣare cakre vibhāgaṁ śaktitattvagam|
Padeṣu kṛtvā mantrajño japādau phalabhāgbhavet||41||

Untranslated yet


द्वित्रिसप्ताष्टसङ्ख्यातं लोपयेच्छतिकोदयम्।
इति शक्तिस्थिता मन्त्रा विद्या वा चक्रनायकाः॥४२॥

Dvitrisaptāṣṭasaṅkhyātaṁ lopayecchatikodayam|
Iti śaktisthitā mantrā vidyā vā cakranāyakāḥ||42||

Untranslated yet


पदपिण्डस्वरूपेण ज्ञात्वा योज्याः सदा प्रिये।
नित्योदये महातत्त्वे उदयस्थे सदाशिवे॥४३॥

Padapiṇḍasvarūpeṇa jñātvā yojyāḥ sadā priye|
Nityodaye mahātattve udayasthe sadāśive||43||

Untranslated yet


अयुक्ताः शक्तिमार्गे तु न जप्ताश्चोदयेन ये।
ते न सिद्ध्यन्ति यत्नेन जप्ताः कोटिशतैरपि॥४४॥

Ayuktāḥ śaktimārge tu na japtāścodayena ye|
Te na siddhyanti yatnena japtāḥ koṭiśatairapi||44||

Untranslated yet


मालामन्त्रेषु सर्वेषु मानसो जप उच्यते।
उपांशुर्वा शक्त्युदयं तेषां न परिकल्पयेत्॥४५॥

Mālāmantreṣu sarveṣu mānaso japa ucyate|
Upāṁśurvā śaktyudayaṁ teṣāṁ na parikalpayet||45||

Untranslated yet


पदमन्त्रेषु सर्वेषु यावत्तत्पदशक्तिगम्।
शक्यते सततं युक्तैस्तावज्जप्यं तु साधकैः॥४६॥

Padamantreṣu sarveṣu yāvattatpadaśaktigam|
Śakyate satataṁ yuktaistāvajjapyaṁ tu sādhakaiḥ||46||

Untranslated yet


तावती तेषु वै सङ्ख्या पदेषु पदसञ्ज्ञिता।
तावन्तमुदयं कृत्वा त्रिपदोक्त्यादितः क्रमात्॥४७॥

Tāvatī teṣu vai saṅkhyā padeṣu padasañjñitā|
Tāvantamudayaṁ kṛtvā tripadoktyāditaḥ kramāt||47||

Untranslated yet


द्वादशाख्ये द्वादशिते चक्रे सार्धं शतं भवेत्।
उदयस्तद्धि सचतुश्चत्वारिंशच्छतं भवेत्॥४८॥

Dvādaśākhye dvādaśite cakre sārdhaṁ śataṁ bhavet|
Udayastaddhi sacatuścatvāriṁśacchataṁ bhavet||48||

Untranslated yet


षोडशाख्ये द्वादशिते द्वानवत्यधिके शते।
चारार्धेन समं प्रोक्तं शतं द्वादशकाधिकम्॥४९॥

Ṣoḍaśākhye dvādaśite dvānavatyadhike śate|
Cārārdhena samaṁ proktaṁ śataṁ dvādaśakādhikam||49||

Untranslated yet


षोडशाख्ये षोडशिते भवेच्चतुरशीतिगः।
उदयो द्विशतं तद्धि षट्पञ्चाशत्समुत्तरम्॥५०॥

Ṣoḍaśākhye ṣoḍaśite bhaveccaturaśītigaḥ|
Udayo dviśataṁ taddhi ṣaṭpañcāśatsamuttaram||50||

Untranslated yet

top


 श्लोक ५१-६०

चाराष्टभागांस्त्रीनत्र कथयन्त्यधिकान्बुधाः।
अष्टाष्टके द्वादशिते पादार्धं विंशतिं वसून्॥५१॥

Cārāṣṭabhāgāṁstrīnatra kathayantyadhikānbudhāḥ|
Aṣṭāṣṭake dvādaśite pādārdhaṁ viṁśatiṁ vasūn||51||

Untranslated yet


उदयः सप्तशतिका साष्टा षष्टिर्यतो हि सः।
एष चक्रोदयः प्रोक्तः साधकानां हितावहः॥५२॥

Udayaḥ saptaśatikā sāṣṭā ṣaṣṭiryato hi saḥ|
Eṣa cakrodayaḥ proktaḥ sādhakānāṁ hitāvahaḥ||52||

Untranslated yet


निरुद्ध्य मानसीर्वृत्तीश्चक्रे विश्रान्तिमागतः।
व्युत्थाय यावद्विश्राम्येत्तावच्चारोदयो ह्ययम्॥५३॥

Niruddhya mānasīrvṛttīścakre viśrāntimāgataḥ|
Vyutthāya yāvadviśrāmyettāvaccārodayo hyayam||53||

Untranslated yet


पूर्णे समुदये त्वत्र प्रवेशैकात्म्यनिर्गमाः।
त्रय इत्यत एवोक्तः सिद्धौ मध्योदयो वरः॥५४॥

Pūrṇe samudaye tvatra praveśaikātmyanirgamāḥ|
Traya ityata evoktaḥ siddhau madhyodayo varaḥ||54||

Untranslated yet


आद्यन्तोदयनिर्मुक्ता मध्यमोदयसंयुताः।
मन्त्रविद्याचक्रगणाः सिद्धिभाजो भवन्ति हि॥५५॥

Ādyantodayanirmuktā madhyamodayasaṁyutāḥ|
Mantravidyācakragaṇāḥ siddhibhājo bhavanti hi||55||

Untranslated yet


मन्त्रचक्रोदयज्ञस्तु विद्याचक्रोदयार्थवित्।
क्षिप्रं सिद्ध्येदिति प्रोक्तं श्रीमद्द्विंशतिके त्रिके॥५६॥

Mantracakrodayajñastu vidyācakrodayārthavit|
Kṣipraṁ siddhyediti proktaṁ śrīmaddviṁśatike trike||56||

Untranslated yet


द्विस्त्रिश्चतुर्वा मात्राभिर्विद्यां वा चक्रमेव वा।
तत्त्वोदययुतं नित्यं पृथग्भूतं जपेत्सदा॥५७॥

Dvistriścaturvā mātrābhirvidyāṁ vā cakrameva vā|
Tattvodayayutaṁ nityaṁ pṛthagbhūtaṁ japetsadā||57||

Untranslated yet


पिण्डाक्षरपदैर्मन्त्रमेकैकं शक्तितत्त्वगम्।
बह्वक्षरस्तु यो मन्त्रो विद्या वा चक्रमेव वा॥५८॥

Piṇḍākṣarapadairmantramekaikaṁ śaktitattvagam|
Bahvakṣarastu yo mantro vidyā vā cakrameva vā||58||

Untranslated yet


शक्तिस्थं नैव तं तत्र विभागस्त्वोन्नमोन्तगः।
अस्मिंस्तत्त्वोदये तस्मादहोरात्रस्त्रिशस्त्रिशः॥५९॥

Śaktisthaṁ naiva taṁ tatra vibhāgastvonnamontagaḥ|
Asmiṁstattvodaye tasmādahorātrastriśastriśaḥ||59||

Untranslated yet


विभज्यते विभागश्च पुनरेव त्रिशस्त्रिशः।
पूर्वोदये तु विश्रम्य द्वितीयेनोल्लसेद्यदा॥६०॥

Vibhajyate vibhāgaśca punareva triśastriśaḥ|
Pūrvodaye tu viśramya dvitīyenollasedyadā||60||

Untranslated yet

top


 श्लोक ६१-७१

विशेच्चार्धर्धिकायोगात्तदोक्तार्धोदयो भवेत्।
यदा पूर्णोदयात्मा तु समः कालस्त्रिके स्फुरेत्॥६१॥

Viśeccārdhardhikāyogāttadoktārdhodayo bhavet|
Yadā pūrṇodayātmā tu samaḥ kālastrike sphuret||61||

Untranslated yet


प्रवेशविश्रान्त्युल्लासे स्यात्स्वत्र्यंशोदयस्तदा।
एत्येष कालविभवः प्राण एव प्रतिष्ठितः॥६२॥

Praveśaviśrāntyullāse syātsvatryaṁśodayastadā|
Etyeṣa kālavibhavaḥ prāṇa eva pratiṣṭhitaḥ||62||

Untranslated yet


स स्पदे खे स तच्चित्यां तेनास्यां विश्वनिष्ठिअतिः।
अतः संवित्प्रतिष्ठानौ यतो विश्वलयोदयौ॥६३॥

Sa spade khe sa taccityāṁ tenāsyāṁ viśvaniṣṭhiatiḥ|
Ataḥ saṁvitpratiṣṭhānau yato viśvalayodayau||63||

Untranslated yet


शक्त्यन्तेऽध्वनि तत्स्पन्दासङ्ख्याता वास्तवी ततः।
उक्तं श्रीमालिनीतन्त्रे गात्रे यत्रैव कुत्रचित्॥६४॥

Śaktyante'dhvani tatspandāsaṅkhyātā vāstavī tataḥ|
Uktaṁ śrīmālinītantre gātre yatraiva kutracit||64||

Untranslated yet


विकार उपजायेत तत्तत्त्वं तत्त्वमुत्तमम्।
प्राणे प्रतिष्ठितः कालस्तदाविष्टा च यत्तनुः॥६५॥

Vikāra upajāyeta tattattvaṁ tattvamuttamam|
Prāṇe pratiṣṭhitaḥ kālastadāviṣṭā ca yattanuḥ||65||

Untranslated yet


देहे प्रतिष्ठितस्यास्य ततो रूपं निरूप्यते।
चित्स्पन्दप्राणवृत्तीनामन्त्या या स्थूलता सुषिः॥६६॥

Dehe pratiṣṭhitasyāsya tato rūpaṁ nirūpyate|
Citspandaprāṇavṛttīnāmantyā yā sthūlatā suṣiḥ||66||

Untranslated yet


सा नाडीरूपतामेत्य देहं सन्तानयेदिमम्।
श्रीस्वच्छन्देऽत एवोक्तं यथा पर्णं स्वतन्तुभिः॥६७॥

Sā nāḍīrūpatāmetya dehaṁ santānayedimam|
Śrīsvacchande'ta evoktaṁ yathā parṇaṁ svatantubhiḥ||67||

Untranslated yet


व्याप्तं तद्वत्तनुर्द्वारद्वारिभावेन नाडिभिः।
पादाङ्गुष्ठादिकोर्ध्वस्थब्रह्मकुण्डलिकान्तगः॥६८॥

Vyāptaṁ tadvattanurdvāradvāribhāvena nāḍibhiḥ|
Pādāṅguṣṭhādikordhvasthabrahmakuṇḍalikāntagaḥ||68||

Untranslated yet


कालः समस्तश्चतुरशीतावेवाङ्गुलेष्वितः।
द्वादशान्तावधिं किञ्चित्सूक्ष्मकालस्थितिं विदुः॥६९॥

Kālaḥ samastaścaturaśītāvevāṅguleṣvitaḥ|
Dvādaśāntāvadhiṁ kiñcitsūkṣmakālasthitiṁ viduḥ||69||

Untranslated yet


षण्णवत्यामधः षड्द्विक्रमाच्चाष्टोत्तरं शतम्।
अत्र मध्यमसञ्चारिप्राणोदयलयान्तरे॥७०॥

Ṣaṇṇavatyāmadhaḥ ṣaḍdvikramāccāṣṭottaraṁ śatam|
Atra madhyamasañcāriprāṇodayalayāntare||70||

Untranslated yet


विश्वे सृष्टिलयास्ते तु चित्रा वाय्वन्तरक्रमात्।
इत्येष सूक्ष्मपरिमर्शनशीलनीयश्चक्रोदयोऽनुभवशास्त्रदृशा मयोक्तः॥७१॥

Viśve sṛṣṭilayāste tu citrā vāyvantarakramāt|
Ityeṣa sūkṣmaparimarśanaśīlanīyaścakrodayo'nubhavaśāstradṛśā mayoktaḥ||71||

Untranslated yet

top


 अतिरिक्त सूचना

Gabriel Pradīpaka

This document was conceived by Gabriel Pradīpaka, one of the two founders of this site, and spiritual guru conversant with Sanskrit language and Trika philosophy.

For further information about Sanskrit, Yoga and Indian Philosophy; or if you simply want to comment, ask a question or correct a mistake, feel free to contact us: This is our e-mail address.



Back to 6. 151-252 Top  Continue to read 8. 1-150

अपनी टिप्पणी पोस्ट करें

टिप्पणी पोस्ट करने के लिए कृपया रजिस्टर, या लॉग इन करें.