Sanskrit & Trika Shaivism (English-Home)

जावास्क्रिप्ट अक्षम है! इस लिंक की जाँच करें!


 तन्त्रालोक: अध्याय २९ - श्लोक १-१५० - कश्मीरी अद्वैत शैवदर्शन

रहस्यविधिप्रकाशन - सामान्य अनुवाद


 परिचयकरण

photo 68 - templesThis is the first set of stanzas (from the stanza 1 to the stanza 150) of the twenty-ninth chapter (called रहस्यविधिप्रकाशन).

This work was written by the great Master Abhinavagupta and is a compendium of Tantra in all its facets. Tantrāloka is the most important and voluminous work of the greatest Trika Master. Abhinavagupta was also the teacher of eminent Kṣemarāja and lived about 975-1025 AD in Kashmir.

This treatise whose name is Tantrāloka is a complete encyclopedia of Tantra. Since it is a very advanced text in Trika Shaivism, there is no surprise if a neophyte finds it difficult to understand. To start to understand it, the level of the reader must be the one of a real disciple in Trika Shaivism. If this requirement is not met, then there will be a lot of confusion and constant disappointment. Because in spite of my great efforts to explain the things so easily as possible, to study this treatise requires some spiritual caliber. In this system, sometimes it is not possible even to write about certain topics due to the extreme limitation of the words. Because in the end, all this knowledge has to do with 'states', and it is extremely difficult to write about 'states' in a precise way. Abhinavagupta has done his best to accomplish this formidable task of writing about what is superior and intangible. Anyway, despite his incredible skills to carry out this, he is not revealing everything. It is not because he is all the time hiding things from the reader, but because he is sometimes hiding and on other occasions he just cannot write about some extremely subtle topics because of the limitation of the words.

Goal of life is Liberation. Man has searched for freedom always in human history, but according to Trika Shaivism that is not real Liberation. Real Liberation does not mean that your body should be free from some prison and things like that. Real Liberation amounts to attaining His Svātantrya or Absolute Freedom. When the Great Lord's Svātantrya is achieved, then you see unity in all the things, i.e. you stop seeing duality as before. All is forever identified with Svātantrya, with Him, and that is the end of the story called 'you in bondage'. From this point on nothing will get in your way, because if something apparently gets in your way, that is Svātantrya again. This constant awareness of unity in all is real Freedom. There is no other attainment greater than this!

Keeping the above in mind, now read Tantrāloka and experience Supreme Delight, dear Śiva.

Important: All that is in brackets and italicized within the translation has been added by me in order to complete the sense of a particular phrase or sentence. In turn, all that is between double hyphen (--...--) constitutes clarifying further information also added by me.

top


 श्लोक १-१०

अथ श्रीतन्त्रालोक एकोनत्रिंशमाह्निकम्।
Atha śrītantrāloka ekonatriṁśamāhnikam|

Untranslated yet

अथ समुचिताधिकारिण उद्दिश्य रहस्य उच्यतेऽत्र विधिः।
अथ सर्वाप्युपासेयं कुलप्रक्रिययोच्यते॥१॥

Atha samucitādhikāriṇa uddiśya rahasya ucyate'tra vidhiḥ|
Atha sarvāpyupāseyaṁ kulaprakriyayocyate||1||

Untranslated yet


तथा धाराधिरूढेषु गुरुशिष्येषु योचिता।
उक्तं च परमेशेन सारत्वं क्रमपूजने॥२॥

Tathā dhārādhirūḍheṣu guruśiṣyeṣu yocitā|
Uktaṁ ca parameśena sāratvaṁ kramapūjane||2||

Untranslated yet


सिद्धक्रमनियुक्तस्य मासेनैकेन यद्भवेत्।
न तद्वर्षसहस्रैः स्यान्मन्त्रौघैर्विविधैरिति॥३॥

Siddhakramaniyuktasya māsenaikena yadbhavet|
Na tadvarṣasahasraiḥ syānmantraughairvividhairiti||3||

Untranslated yet


कुलं च परमेशस्य शक्तिः सामर्थ्यमूर्ध्वता।
स्वातन्त्र्यमोजो वीर्यं च पिण्डः संविच्छरीरकम्॥४॥

Kulaṁ ca parameśasya śaktiḥ sāmarthyamūrdhvatā|
Svātantryamojo vīryaṁ ca piṇḍaḥ saṁviccharīrakam||4||

Untranslated yet


तथात्वेन समस्तानि भावजातानि पश्यतः।
ध्वस्तशङ्कासमूहस्य यागस्तादृश एव सः॥५॥

Tathātvena samastāni bhāvajātāni paśyataḥ|
Dhvastaśaṅkāsamūhasya yāgastādṛśa eva saḥ||5||

Untranslated yet


तादृग्रूपनिरूढ्यर्थं मनोवाक्कायवर्त्मना।
यद्यत्समाचरेद्वीरः कुलयागः स स स्मृतः॥६॥

Tādṛgrūpanirūḍhyarthaṁ manovākkāyavartmanā|
Yadyatsamācaredvīraḥ kulayāgaḥ sa sa smṛtaḥ||6||

Untranslated yet


बहिः शक्तौ यामले च देहे प्राणपथे मतौ।
इति षोढा कुलेज्या स्यात्प्रतिभेदं विभेदिनी॥७॥

Bahiḥ śaktau yāmale ca dehe prāṇapathe matau|
Iti ṣoḍhā kulejyā syātpratibhedaṁ vibhedinī||7||

Untranslated yet


स्नानमण्डलकुण्डादि षोढान्यासादि यन्न तत्।
किञ्चिदत्रोपयुज्येत कृतं वा खण्डनाय नो॥८॥

Snānamaṇḍalakuṇḍādi ṣoḍhānyāsādi yanna tat|
Kiñcidatropayujyeta kṛtaṁ vā khaṇḍanāya no||8||

Untranslated yet


षण्मण्डलविनिर्मुक्तं सर्वावरणवर्जितम्।
ज्ञानज्ञेयमयं कौलं प्रोक्तं त्रैशिरसे मते॥९॥

Ṣaṇmaṇḍalavinirmuktaṁ sarvāvaraṇavarjitam|
Jñānajñeyamayaṁ kaulaṁ proktaṁ traiśirase mate||9||

Untranslated yet


अत्र यागे च यद्द्रव्यं निषिद्धं शास्त्रसन्ततौ।
तदेव योजयेद्धीमान्वामामृतपरिप्लुतम्॥१०॥

Atra yāge ca yaddravyaṁ niṣiddhaṁ śāstrasantatau|
Tadeva yojayeddhīmānvāmāmṛtapariplutam||10||

Untranslated yet

top


 श्लोक ११-२०

श्रीब्रह्मयामलेऽप्युक्तं सुरा शिवरसो बहिः।
तां विना भुक्तिमुक्ती नो पिष्टक्षौद्रगुडैस्तु सा॥११॥

Śrībrahmayāmale'pyuktaṁ surā śivaraso bahiḥ|
Tāṁ vinā bhuktimuktī no piṣṭakṣaudraguḍaistu sā||11||

Untranslated yet


स्त्रीनपुंसकपुंरूपा तु पूर्वापरभोगदा।
द्राक्षोत्थं तु परं तेजो भैरवं कल्पनोज्झितम्॥१२॥

Strīnapuṁsakapuṁrūpā tu pūrvāparabhogadā|
Drākṣotthaṁ tu paraṁ tejo bhairavaṁ kalpanojjhitam||12||

Untranslated yet


एतत्स्वयं रसः शुद्धः प्रकाशानन्दचिन्मयः।
देवतानां प्रियं नित्यं तस्मादेतत्पिवेत्सदा॥१३॥

Etatsvayaṁ rasaḥ śuddhaḥ prakāśānandacinmayaḥ|
Devatānāṁ priyaṁ nityaṁ tasmādetatpivetsadā||13||

Untranslated yet


श्रीमत्क्रमरहस्ये च न्यरूपि परमेशिना।
अर्घपात्रं यागधाम दीप इत्युच्यते त्रयम्॥१४॥

Śrīmatkramarahasye ca nyarūpi parameśinā|
Arghapātraṁ yāgadhāma dīpa ityucyate trayam||14||

Untranslated yet


रहस्यं कौलिके यागे तत्रार्घः शक्तिसङ्गमात्।
भूवस्त्रकायपीठाख्यं धाम चोत्कर्षभाक्क्रमात्॥१५॥

Rahasyaṁ kaulike yāge tatrārghaḥ śaktisaṅgamāt|
Bhūvastrakāyapīṭhākhyaṁ dhāma cotkarṣabhākkramāt||15||

Untranslated yet


दीपा घृतोत्था गावो हि भूचर्यो देवताः स्मृताः।
इति ज्ञात्वा त्रयेऽमुष्मिन्यत्नवान्कौलिको भवेत्॥१६॥

Dīpā ghṛtotthā gāvo hi bhūcaryo devatāḥ smṛtāḥ|
Iti jñātvā traye'muṣminyatnavānkauliko bhavet||16||

Untranslated yet


तेनार्घपात्रप्राधान्यं ज्ञात्वा द्रव्याणि शम्भुना।
यान्युक्तान्यविशङ्कोऽत्र भवेच्छङ्का हि दूषिका॥१७॥

Tenārghapātraprādhānyaṁ jñātvā dravyāṇi śambhunā|
Yānyuktānyaviśaṅko'tra bhavecchaṅkā hi dūṣikā||17||

Untranslated yet


यागौको गन्धधूपाढ्यं प्रविश्य प्रागुदङ्मुखः।
परया वाऽथ मालिन्या विलोमाच्चानुलोमतः॥१८॥

Yāgauko gandhadhūpāḍhyaṁ praviśya prāgudaṅmukhaḥ|
Parayā vā'tha mālinyā vilomāccānulomataḥ||18||

Untranslated yet


दाहाप्यायमयीं शुद्धिं दीप्तसौम्यविभेदतः।
क्रमेण कुर्यादथवा मातृसद्भावमन्त्रतः॥१९॥

Dāhāpyāyamayīṁ śuddhiṁ dīptasaumyavibhedataḥ|
Krameṇa kuryādathavā mātṛsadbhāvamantrataḥ||19||

Untranslated yet


दीक्षां चेत्प्रचिकीर्षुस्तच्छोध्याध्वन्यासकल्पनम्।
ततः संशोध्यवस्तूनि शक्त्यैवामृततां नयेत्॥२०॥

Dīkṣāṁ cetpracikīrṣustacchodhyādhvanyāsakalpanam|
Tataḥ saṁśodhyavastūni śaktyaivāmṛtatāṁ nayet||20||

Untranslated yet

top


 श्लोक २१-३०

परासम्पुटगा यद्वा मातृसम्पुटगाप्यथो।
केवला मालिनी यद्वा ताः समस्तेषु कर्मसु॥२१॥

Parāsampuṭagā yadvā mātṛsampuṭagāpyatho|
Kevalā mālinī yadvā tāḥ samasteṣu karmasu||21||

Untranslated yet


नन्दहेतुफलैर्द्रव्यैरर्घपात्रं प्रपूरयेत्।
तत्रोक्तमन्त्रतादात्म्याद्भैरवात्मत्वमानयेत्॥२२॥

Nandahetuphalairdravyairarghapātraṁ prapūrayet|
Tatroktamantratādātmyādbhairavātmatvamānayet||22||

Untranslated yet


तेन निर्भरमात्मानं बहिश्चक्रानुचक्रगम्।
विप्रुड्भिरूर्ध्वाधरयोरन्तः पीत्या च तर्पयेत्॥२३॥

Tena nirbharamātmānaṁ bahiścakrānucakragam|
Vipruḍbhirūrdhvādharayorantaḥ pītyā ca tarpayet||23||

Untranslated yet


तथा पूर्णस्वरश्म्योघः प्रोच्छलद्वृत्तितावशात्।
बहिस्तादृशमात्मानं दिदृक्षुर्बहिरर्चयेत्॥२४॥

Tathā pūrṇasvaraśmyoghaḥ procchaladvṛttitāvaśāt|
Bahistādṛśamātmānaṁ didṛkṣurbahirarcayet||24||

Untranslated yet


अर्काङ्गुलेऽथ तद्द्वित्रिगुणे रक्तपटे शुभे।
व्योम्नि सिन्दूरसुभगे राजवर्त्तभृतेऽथवा॥२५॥

Arkāṅgule'tha taddvitriguṇe raktapaṭe śubhe|
Vyomni sindūrasubhage rājavarttabhṛte'thavā||25||

Untranslated yet


नारिकेलात्मके काद्ये मद्यपूर्णेऽथ भाजने।
यद्वा समुदिते रूपे मण्डलस्थे च तदृशि॥२६॥

Nārikelātmake kādye madyapūrṇe'tha bhājane|
Yadvā samudite rūpe maṇḍalasthe ca tadṛśi||26||

Untranslated yet


यागं कुर्वीत मतिमांस्तत्रायं क्रम उच्यते।
दिश्युदीच्यां रुद्रकोणाद्वायव्यन्तं गणेश्वरम्॥२७॥

Yāgaṁ kurvīta matimāṁstatrāyaṁ krama ucyate|
Diśyudīcyāṁ rudrakoṇādvāyavyantaṁ gaṇeśvaram||27||

Untranslated yet


वटुकं त्रीन्गुरून्सिद्धान्योगिनीः पीठमर्चयेत्।
प्राच्यां दिशि गणेशाध आरभ्याभ्यर्चयेत्ततः॥२८॥

Vaṭukaṁ trīngurūnsiddhānyoginīḥ pīṭhamarcayet|
Prācyāṁ diśi gaṇeśādha ārabhyābhyarcayettataḥ||28||

Untranslated yet


सिद्धचक्रं दिक्चतुष्के गणेशाधस्तनान्तकम्।
खगेन्द्रः सहविज्जाम्ब इल्ला ई अम्बया सह॥२९॥

Siddhacakraṁ dikcatuṣke gaṇeśādhastanāntakam|
Khagendraḥ sahavijjāmba illā ī ambayā saha||29||

Untranslated yet


वक्तष्टिर्विमलोऽनन्तमेखलाम्बायुतः पुरा।
शक्त्या मङ्गलया कूर्म इल्ला ई अम्बया सह॥३०॥

Vaktaṣṭirvimalo'nantamekhalāmbāyutaḥ purā|
Śaktyā maṅgalayā kūrma illā ī ambayā saha||30||

Untranslated yet

top


 श्लोक ३१-४०

जैत्रो याम्ये ह्यविजितस्तथा सानन्दमेखलः।
काममङ्गलया मेषः कुल्ला ई अम्बया सह॥३१॥

Jaitro yāmye hyavijitastathā sānandamekhalaḥ|
Kāmamaṅgalayā meṣaḥ kullā ī ambayā saha||31||

Untranslated yet


विन्ध्योऽजितोऽप्यजरया सह मेखलया परे।
मच्छन्दः कुङ्कुणाम्बा च षड्युग्मं साधिकारकम्॥३२॥

Vindhyo'jito'pyajarayā saha mekhalayā pare|
Macchandaḥ kuṅkuṇāmbā ca ṣaḍyugmaṁ sādhikārakam||32||

Untranslated yet


सौम्ये मरुत्त ईशान्तं द्वितीया पङ्क्तिरीदृशी।
अमरवरदेवचित्रालिविन्ध्यगुडिका इति क्रमात्षडमी॥३३॥

Saumye marutta īśāntaṁ dvitīyā paṅktirīdṛśī|
Amaravaradevacitrālivindhyaguḍikā iti kramātṣaḍamī||33||

Untranslated yet


सिल्ला ई एरुणया तथा कुमारी च बोधा ई।
समहालच्छी चापरमेखलया शक्तयः षडिमाः॥३४॥

Sillā ī eruṇayā tathā kumārī ca bodhā ī|
Samahālacchī cāparamekhalayā śaktayaḥ ṣaḍimāḥ||34||

Untranslated yet


एते हि साधिकाराः पूज्या येषामियं बहुविभेदा।
सन्ततिरनवच्छिन्ना चित्रा शिष्यप्रशिष्यमयी॥३५॥

Ete hi sādhikārāḥ pūjyā yeṣāmiyaṁ bahuvibhedā|
Santatiranavacchinnā citrā śiṣyapraśiṣyamayī||35||

Untranslated yet


आनन्दावलिबोधिप्रभुपादान्ताथ योगिशब्दान्ता।
एता ओवल्ल्यः स्युर्मुद्राषट्कं क्रमात्त्वेतत्॥३६॥

Ānandāvalibodhiprabhupādāntātha yogiśabdāntā|
Etā ovallyaḥ syurmudrāṣaṭkaṁ kramāttvetat||36||

Untranslated yet


दक्षाङ्गुष्ठादिकनिष्ठिकान्तमथ सा कनीयसी वामात्।
द्विदशान्तोर्ध्वगकुण्डलिबैन्दवहृन्नाभिकन्दमिति छु म्माः॥३७॥

Dakṣāṅguṣṭhādikaniṣṭhikāntamatha sā kanīyasī vāmāt|
Dvidaśāntordhvagakuṇḍalibaindavahṛnnābhikandamiti chu mmāḥ||37||

Untranslated yet


शवराडबिल्लपट्टिल्लाः करबिल्लाम्बिशरबिल्लाः।
अडबीडोम्बीदक्षिणबिल्लाः कुम्भारिकाक्षराख्याच॥३८॥

Śavarāḍabillapaṭṭillāḥ karabillāmbiśarabillāḥ|
Aḍabīḍombīdakṣiṇabillāḥ kumbhārikākṣarākhyāca||38||

Untranslated yet


देवीकोट्टकुलाद्रित्रिपुरीकामाख्यमट्टहासश्च।
दक्षिणपीठं चैतत्षट्कं घरपल्लिपीठगं क्रमशः॥३९॥

Devīkoṭṭakulādritripurīkāmākhyamaṭṭahāsaśca|
Dakṣiṇapīṭhaṁ caitatṣaṭkaṁ gharapallipīṭhagaṁ kramaśaḥ||39||

Untranslated yet


इति सङ्केताभिज्ञो भ्रमते पीठेषु यदि स सिद्धीप्सुः।
अचिराल्लभते तत्तत्प्राप्यं यद्योगिनीवदनात्॥४०॥

Iti saṅketābhijño bhramate pīṭheṣu yadi sa siddhīpsuḥ|
Acirāllabhate tattatprāpyaṁ yadyoginīvadanāt||40||

Untranslated yet

top


 श्लोक ४१-५०

भट्टेन्द्रवल्कलाहीन्द्रगजेन्द्राः समहीधराः।
ऊर्ध्वरेतस एते षडधिकारपदोज्झिताः॥४१॥

Bhaṭṭendravalkalāhīndragajendrāḥ samahīdharāḥ|
Ūrdhvaretasa ete ṣaḍadhikārapadojjhitāḥ||41||

Untranslated yet


अधिकारो हि वीर्यस्य प्रसरः कुलवर्त्मनि।
तदप्रसरयोगेन ते प्रोक्ता ऊर्ध्वरेतसः॥४२॥

Adhikāro hi vīryasya prasaraḥ kulavartmani|
Tadaprasarayogena te proktā ūrdhvaretasaḥ||42||

Untranslated yet


अन्याश्च गुरुतत्पत्न्यः श्रीमत्कालीकुलोदिताः।
अनात्तदेहाः क्रीडन्ति तैस्तैर्देहैरशङ्किताः॥४३॥

Anyāśca gurutatpatnyaḥ śrīmatkālīkuloditāḥ|
Anāttadehāḥ krīḍanti taistairdehairaśaṅkitāḥ||43||

Untranslated yet


प्रबोधिततथेच्छाकैस्तज्जे कौलं प्रकाशते।
तथारूपतया तत्र गुरुत्वं परिभाषितम्॥४४॥

Prabodhitatathecchākaistajje kaulaṁ prakāśate|
Tathārūpatayā tatra gurutvaṁ paribhāṣitam||44||

Untranslated yet


ते विशेषान्न सम्पूज्याः स्मर्तव्या एव केवलम्।
ततोऽभ्यन्तरतो वायुवह्न्योर्मातृकया सह॥४५॥

Te viśeṣānna sampūjyāḥ smartavyā eva kevalam|
Tato'bhyantarato vāyuvahnyormātṛkayā saha||45||

Untranslated yet


मालिनी क्रमशः पूज्या ततोऽन्तर्मन्त्रचक्रकम्।
मन्त्रसिद्धप्राणसंवित्करणात्मनि या कुले॥४६॥

Mālinī kramaśaḥ pūjyā tato'ntarmantracakrakam|
Mantrasiddhaprāṇasaṁvitkaraṇātmani yā kule||46||

Untranslated yet


चक्रात्मके चितिः प्रभ्वी प्रोक्ता सेह कुलेश्वरी।
सा मध्ये श्रीपरा देवी मातृसद्भावरूपिणी॥४७॥

Cakrātmake citiḥ prabhvī proktā seha kuleśvarī|
Sā madhye śrīparā devī mātṛsadbhāvarūpiṇī||47||

Untranslated yet


पूज्याथ तत्समारोपादपराथ परापरा।
एकवीरा च सा पूज्या यदिवा सकुलेश्वरा॥४८॥

Pūjyātha tatsamāropādaparātha parāparā|
Ekavīrā ca sā pūjyā yadivā sakuleśvarā||48||

Untranslated yet


प्रसरेच्छक्तिरुच्छूना सोल्लासो भैरवः पुनः।
सङ्घट्टानन्दविश्रान्त्या युग्ममित्थं प्रपूजयेत्॥४९॥

Prasarecchaktirucchūnā sollāso bhairavaḥ punaḥ|
Saṅghaṭṭānandaviśrāntyā yugmamitthaṁ prapūjayet||49||

Untranslated yet


महाप्रकाशरूपायाः संविदो विस्फुलिङ्गवत्।
यो रश्म्योघस्तमेवात्र पूजयेद्देवतागणम्॥५०॥

Mahāprakāśarūpāyāḥ saṁvido visphuliṅgavat|
Yo raśmyoghastamevātra pūjayeddevatāgaṇam||50||

Untranslated yet

top


 श्लोक ५१-६०

अन्तर्द्वादशकं पूज्यं ततोऽष्टाष्टाकमेव च।
चतुष्कं वा यथेच्छं वा का सङ्ख्या किल रश्मिषु॥५१॥

Antardvādaśakaṁ pūjyaṁ tato'ṣṭāṣṭākameva ca|
Catuṣkaṁ vā yathecchaṁ vā kā saṅkhyā kila raśmiṣu||51||

Untranslated yet


माहेशी वैरिञ्ची कौमारी वैष्णवी चतुर्दिक्कम्।
ऐन्द्री याम्या मुण्डा योगेशीरीशतस्तु कोणेषु॥५२॥

Māheśī vairiñcī kaumārī vaiṣṇavī caturdikkam|
Aindrī yāmyā muṇḍā yogeśīrīśatastu koṇeṣu||52||

Untranslated yet


पवनान्तमघोरादिकमष्टकमस्मिन्नथाष्टके क्रमशः।
सङ्घट्टानन्ददृशा सम्पूज्यं यामलीभूतम्॥५३॥

Pavanāntamaghorādikamaṣṭakamasminnathāṣṭake kramaśaḥ|
Saṅghaṭṭānandadṛśā sampūjyaṁ yāmalībhūtam||53||

Untranslated yet


अष्टाष्टकेऽपि हि विधौ नानानामप्रपञ्चिते बहुधा।
विधिरेष एव विहितस्तत्सङ्ख्या दीपमाला स्यात्॥५४॥

Aṣṭāṣṭake'pi hi vidhau nānānāmaprapañcite bahudhā|
Vidhireṣa eva vihitastatsaṅkhyā dīpamālā syāt||54||

Untranslated yet


श्रीरत्नमालाशास्त्रे तु वर्णसङ्ख्याः प्रदीपकाः।
वर्णांश्च मुख्यपूज्याया विद्याया गणयेत्सुधीः॥५५॥

Śrīratnamālāśāstre tu varṇasaṅkhyāḥ pradīpakāḥ|
Varṇāṁśca mukhyapūjyāyā vidyāyā gaṇayetsudhīḥ||55||

Untranslated yet


पीठक्षेत्रादिभिः साकं कुर्याद्वा कुलपूजनम्।
यथा श्रीमाधवकुले परमेशेन भाषितम्॥५६॥

Pīṭhakṣetrādibhiḥ sākaṁ kuryādvā kulapūjanam|
Yathā śrīmādhavakule parameśena bhāṣitam||56||

Untranslated yet


सृष्टिसंस्थितिसंहारानामक्रमचतुष्टयम्।
पीठश्मशानसहितं पूजयेद्भोगमोक्षयोः॥५७॥

Sṛṣṭisaṁsthitisaṁhārānāmakramacatuṣṭayam|
Pīṭhaśmaśānasahitaṁ pūjayedbhogamokṣayoḥ||57||

Untranslated yet


आत्मनो वाथवा शक्तेश्चक्रस्याथ स्मरेदिमम्।
न्यस्यत्वेन विधिं देहे पीठाख्ये पारमेश्वरम्॥५८॥

Ātmano vāthavā śakteścakrasyātha smaredimam|
Nyasyatvena vidhiṁ dehe pīṭhākhye pārameśvaram||58||

Untranslated yet


अट्टहासं शिखास्थाने चरित्रं च करन्ध्रके।
श्रुत्योः कौलगिरिं नासारन्ध्रयोश्च जयन्तिकाम्॥५९॥

Aṭṭahāsaṁ śikhāsthāne caritraṁ ca karandhrake|
Śrutyoḥ kaulagiriṁ nāsārandhrayośca jayantikām||59||

Untranslated yet


भ्रुवोरुज्जयिनीं वक्त्रे प्रयागं हृदये पुनः।
वाराणसीं स्कन्धयुगे श्रीपीठं विरजं गले॥६०॥

Bhruvorujjayinīṁ vaktre prayāgaṁ hṛdaye punaḥ|
Vārāṇasīṁ skandhayuge śrīpīṭhaṁ virajaṁ gale||60||

Untranslated yet

top


 श्लोक ६१-७०

एडाभीमुदरे हालां नाभौ कन्दे तु गोश्रुतिम्।
उपस्थे मरुकोशं च नगरं पौण्ड्रवर्धनम्॥६१॥

Eḍābhīmudare hālāṁ nābhau kande tu gośrutim|
Upasthe marukośaṁ ca nagaraṁ pauṇḍravardhanam||61||

Untranslated yet


एलापुरं पुरस्तीरं सक्थ्यूर्वोर्दक्षिणादितः।
कुड्याकेशीं च सोपानं मायापूक्षीरके तथा॥६२॥

Elāpuraṁ purastīraṁ sakthyūrvordakṣiṇāditaḥ|
Kuḍyākeśīṁ ca sopānaṁ māyāpūkṣīrake tathā||62||

Untranslated yet


जानुजङ्घे गुल्फयुग्मे त्वाम्रातनृपसद्मनी।
पादाधारे तु वैरिञ्चीं कालाग्न्यवधिदारिकाम्॥६३॥

Jānujaṅghe gulphayugme tvāmrātanṛpasadmanī|
Pādādhāre tu vairiñcīṁ kālāgnyavadhidārikām||63||

Untranslated yet


नाहमस्मि नचान्योऽस्ति केवलाः शक्तयस्त्वहम्।
इत्येवंवासनां कुर्यात्सर्वदा स्मृतिमात्रतः॥६४॥

Nāhamasmi nacānyo'sti kevalāḥ śaktayastvaham|
Ityevaṁvāsanāṁ kuryātsarvadā smṛtimātrataḥ||64||

Untranslated yet


न तिथिर्न च नक्षत्रं नोपवासो विधीयते।
ग्राम्यधर्मरतः सिद्ध्येत्सर्वदा स्मरणेन हि॥६५॥

Na tithirna ca nakṣatraṁ nopavāso vidhīyate|
Grāmyadharmarataḥ siddhyetsarvadā smaraṇena hi||65||

Untranslated yet


मातङ्गकृष्णसौनिककार्मुकचार्मिकविकोषिधातुविभेदाः।
मात्स्यिकचाक्रिकदयितास्तेषां पत्न्यो नवात्र नवयागे॥६६॥

Mātaṅgakṛṣṇasaunikakārmukacārmikavikoṣidhātuvibhedāḥ|
Mātsyikacākrikadayitāsteṣāṁ patnyo navātra navayāge||66||

Untranslated yet


सङ्गमवरुणाकुलगिर्यट्टहासजयन्तीचरित्रकाम्रककोट्टम्।
हैमपुरं नवमं स्यान्मध्ये तासां च चक्रिणी मुख्या॥६७॥

Saṅgamavaruṇākulagiryaṭṭahāsajayantīcaritrakāmrakakoṭṭam|
Haimapuraṁ navamaṁ syānmadhye tāsāṁ ca cakriṇī mukhyā||67||

Untranslated yet


बीजं सा पीडयते रसशल्कविभागतोऽत्र कुण्डलिनी।
अध्युष्टपीठनेत्री कन्दस्था विश्वतो भ्रमति॥६८॥

Bījaṁ sā pīḍayate rasaśalkavibhāgato'tra kuṇḍalinī|
Adhyuṣṭapīṭhanetrī kandasthā viśvato bhramati||68||

Untranslated yet


इष्ट्वा चक्रोदयं त्वित्थं मध्ये पूज्या कुलेश्वरी।
सङ्कर्षिणी तदन्तान्ते संहाराप्यायकारिणी॥६९॥

Iṣṭvā cakrodayaṁ tvitthaṁ madhye pūjyā kuleśvarī|
Saṅkarṣiṇī tadantānte saṁhārāpyāyakāriṇī||69||

Untranslated yet


एकवीरा चक्रयुक्ता चक्रयामलगापि वा।
ईशेन्द्राग्नियमक्रव्यात्कवायूदक्षु हासतः॥७०॥

Ekavīrā cakrayuktā cakrayāmalagāpi vā|
Īśendrāgniyamakravyātkavāyūdakṣu hāsataḥ||70||

Untranslated yet

top


 श्लोक ७१-८०

त्रिकं त्रिकं यजेदेतद्भाविस्वत्रिकसंयुतम्।
हृत्कुण्डली भ्रुवोर्मध्यमेतदेव क्रमात्त्रयम्॥७१॥

Trikaṁ trikaṁ yajedetadbhāvisvatrikasaṁyutam|
Hṛtkuṇḍalī bhruvormadhyametadeva kramāttrayam||71||

Untranslated yet


श्मशानानि क्रमात्क्षेत्रभवं सद्योगिनीगणम्।
वस्वङ्गुलोन्नतानूर्ध्ववर्तुलान्क्षाममध्यकान्॥७२॥

Śmaśānāni kramātkṣetrabhavaṁ sadyoginīgaṇam|
Vasvaṅgulonnatānūrdhvavartulānkṣāmamadhyakān||72||

Untranslated yet


रक्तवर्तीञ्श्रुतिदृशो दीपान्कुर्वीत सर्पिषा।
यत्किञ्चिदथवा मध्ये स्वानुष्ठानं प्रपूजयेत्॥७३॥

Raktavartīñśrutidṛśo dīpānkurvīta sarpiṣā|
Yatkiñcidathavā madhye svānuṣṭhānaṁ prapūjayet||73||

Untranslated yet


अद्वैतमेव न द्वैतमित्याज्ञा परमेशितुः।
सिद्धान्तवैष्णवाद्युक्ता मन्त्रा मलयुतास्ततः॥७४॥

Advaitameva na dvaitamityājñā parameśituḥ|
Siddhāntavaiṣṇavādyuktā mantrā malayutāstataḥ||74||

Untranslated yet


तावत्तेजोऽसहिष्णुत्वान्निर्जीवाः स्युरिहाद्वये।
कलशं नेत्रबन्धादि मण्डलं स्रुक्स्रुवानलम्॥७५॥

Tāvattejo'sahiṣṇutvānnirjīvāḥ syurihādvaye|
Kalaśaṁ netrabandhādi maṇḍalaṁ sruksruvānalam||75||

Untranslated yet


हित्वात्र सिद्धिः सन्मद्ये पात्रे मध्ये कृशां यजेत्।
अहोरात्रमिमं यागं कुर्वतश्चापरेऽहनि॥७६॥

Hitvātra siddhiḥ sanmadye pātre madhye kṛśāṁ yajet|
Ahorātramimaṁ yāgaṁ kurvataścāpare'hani||76||

Untranslated yet


वीरभोज्ये कृतेऽवश्यं मन्त्राः सिद्ध्यन्त्ययत्नतः।
पीठस्तोत्रं पठेदत्र यागे भाग्यावहाह्वये॥७७॥

Vīrabhojye kṛte'vaśyaṁ mantrāḥ siddhyantyayatnataḥ|
Pīṭhastotraṁ paṭhedatra yāge bhāgyāvahāhvaye||77||

Untranslated yet


मूर्तीरेवाथवा युग्मरूपा वीरस्वरूपिणीः।
अवधूता निराचाराः पूजयेत्क्रमशो बुधः॥७८॥

Mūrtīrevāthavā yugmarūpā vīrasvarūpiṇīḥ|
Avadhūtā nirācārāḥ pūjayetkramaśo budhaḥ||78||

Untranslated yet


एक एवाथ कौलेशः स्वयं भूत्वापि तावतीः।
शक्तीर्यामलयोगेन तर्पयेद्विश्वरूपवत्॥७९॥

Eka evātha kauleśaḥ svayaṁ bhūtvāpi tāvatīḥ|
Śaktīryāmalayogena tarpayedviśvarūpavat||79||

Untranslated yet


क्रमो नाम न कश्चित्स्यात्प्रकाशमयसंविदि।
चिदभावो हि नास्त्येव तेनाकालं तु तर्पणम्॥८०॥

Kramo nāma na kaścitsyātprakāśamayasaṁvidi|
Cidabhāvo hi nāstyeva tenākālaṁ tu tarpaṇam||80||

Untranslated yet

top


 श्लोक ८१-९०

अत्र क्रमे भेदतरोः समूलमुन्मूलनादासनपक्षचर्चा।
पृथङ्न युक्ता परमेश्वरो हि स्वशक्तिधाम्नीव विशंश्रमीति॥८१॥

Atra krame bhedataroḥ samūlamunmūlanādāsanapakṣacarcā|
Pṛthaṅna yuktā parameśvaro hi svaśaktidhāmnīva viśaṁśramīti||81||

Untranslated yet


ततो जपः प्रकर्तव्यस्त्रिलक्षादिविभेदतः।
उक्तं श्रीयोगसञ्चारे स च चित्रस्वरूपकः॥८२॥

Tato japaḥ prakartavyastrilakṣādivibhedataḥ|
Uktaṁ śrīyogasañcāre sa ca citrasvarūpakaḥ||82||

Untranslated yet


उदये सङ्गमे शान्तौ त्रिलक्षो जप उच्यते।
आस्ये गमागमे सूत्रे हंसाख्ये शैवयुग्मके॥८३॥

Udaye saṅgame śāntau trilakṣo japa ucyate|
Āsye gamāgame sūtre haṁsākhye śaivayugmake||83||

Untranslated yet


पञ्चलक्षा इमे प्रोक्ता दशांशं होममाचरेत्।
नेत्रे गमागमे वक्त्रे हंसे चैवाक्षसूत्रके॥८४॥

Pañcalakṣā ime proktā daśāṁśaṁ homamācaret|
Netre gamāgame vaktre haṁse caivākṣasūtrake||84||

Untranslated yet


शिवशक्तिसमायोगे षड्लक्षो जप उच्यते।
नेत्रे गमागमे कर्णे हंसे वक्त्रे च भामिनि॥८५॥

Śivaśaktisamāyoge ṣaḍlakṣo japa ucyate|
Netre gamāgame karṇe haṁse vaktre ca bhāmini||85||

Untranslated yet


हस्ते च युग्मके चैव जपः सप्तविधः स्मृतः।
नेत्रे गमागमे कर्णावास्यं गुह्यं च गुह्यकम्॥८६॥

Haste ca yugmake caiva japaḥ saptavidhaḥ smṛtaḥ|
Netre gamāgame karṇāvāsyaṁ guhyaṁ ca guhyakam||86||

Untranslated yet


शतारेषु च मध्यस्थं सहस्रारेषु भामिनि।
जप एष रुद्रलक्षो होमोऽप्यत्र दशांशतः॥८७॥

Śatāreṣu ca madhyasthaṁ sahasrāreṣu bhāmini|
Japa eṣa rudralakṣo homo'pyatra daśāṁśataḥ||87||

Untranslated yet


नेत्रे गमागमे कर्णौ मुखं ब्रह्मबिलान्तरम्।
स्तनौ हस्तौ च पादौ च गुह्यचक्रे द्विरभ्यसेत्॥८८॥

Netre gamāgame karṇau mukhaṁ brahmabilāntaram|
Stanau hastau ca pādau ca guhyacakre dvirabhyaset||88||

Untranslated yet


यत्र यत्र गतं चक्षुर्यत्र यत्र गतं मनः।
हंसस्तत्र द्विरभ्यस्यो विकासाकुञ्चनात्मकः॥८९॥

Yatra yatra gataṁ cakṣuryatra yatra gataṁ manaḥ|
Haṁsastatra dvirabhyasyo vikāsākuñcanātmakaḥ||89||

Untranslated yet


स आत्मा मातृका देवी शिवो देहव्यवस्थितः।
अन्यः सोऽन्योऽहमित्येवं विकल्पं नाचरेद्यतः॥९०॥

Sa ātmā mātṛkā devī śivo dehavyavasthitaḥ|
Anyaḥ so'nyo'hamityevaṁ vikalpaṁ nācaredyataḥ||90||

Untranslated yet

top


 श्लोक ९१-१००

यो विल्पयते तस्य सिद्धिमुक्ती सुदूरतः।
अथ षोडशलक्षादिप्राणचारे पुरोक्तवत्॥९१॥

Yo vilpayate tasya siddhimuktī sudūrataḥ|
Atha ṣoḍaśalakṣādiprāṇacāre puroktavat||91||

Untranslated yet


शुद्धाशुद्धविकल्पानां त्याग एकान्त उच्यते।
तत्रस्थः स्वयमेवैष जुहोति च जपत्यपि॥९२॥

Śuddhāśuddhavikalpānāṁ tyāga ekānta ucyate|
Tatrasthaḥ svayamevaiṣa juhoti ca japatyapi||92||

Untranslated yet


जपः सञ्जल्पवृत्तिश्च नादामर्शस्वरूपिणी।
तदामृष्टस्य चिद्वह्नौ लयो होमः प्रकीर्तितः॥९३॥

Japaḥ sañjalpavṛttiśca nādāmarśasvarūpiṇī|
Tadāmṛṣṭasya cidvahnau layo homaḥ prakīrtitaḥ||93||

Untranslated yet


आमर्शश्च पुरा प्रोक्तो देवीद्वादशकात्मकः।
द्वेऽन्त्ये संविदौ तत्र लयरूपाहुतिक्रिया॥९४॥

Āmarśaśca purā prokto devīdvādaśakātmakaḥ|
Dve'ntye saṁvidau tatra layarūpāhutikriyā||94||

Untranslated yet


दशान्यास्तदुपायायेत्येवं होमे दशांशताम्।
श्रीशम्भुनाथ आदिक्षत्त्रिकार्थाम्भोधिचन्द्रमाः॥९५॥

Daśānyāstadupāyāyetyevaṁ home daśāṁśatām|
Śrīśambhunātha ādikṣattrikārthāmbhodhicandramāḥ||95||

Untranslated yet


साकं बाह्यस्थया शक्त्या यदा त्वेष समर्चयेत्।
तदायं परमेशोक्तो रहस्यो भण्यते विधिः॥९६॥

Sākaṁ bāhyasthayā śaktyā yadā tveṣa samarcayet|
Tadāyaṁ parameśokto rahasyo bhaṇyate vidhiḥ||96||

Untranslated yet


उक्तं श्रीयोगसञ्चारे ब्रह्मचर्ये स्थितिं भजेत्।
आनन्दो ब्रह्म परमं तच्च देहे त्रिधा स्थितम्॥९७॥

Uktaṁ śrīyogasañcāre brahmacarye sthitiṁ bhajet|
Ānando brahma paramaṁ tacca dehe tridhā sthitam||97||

Untranslated yet


उपकारि द्वयं तत्र फलमन्यत्तदात्मकम्।
ओष्ठ्यान्त्यत्रितयासेवी ब्रह्मचारी स उच्यते॥९८॥

Upakāri dvayaṁ tatra phalamanyattadātmakam|
Oṣṭhyāntyatritayāsevī brahmacārī sa ucyate||98||

Untranslated yet


तद्वर्जिता ये पशव आनन्दपरिवर्जिताः।
आनन्दकृत्त्रिमाहारास्तद्वर्जं चक्रयाजकाः॥९९॥

Tadvarjitā ye paśava ānandaparivarjitāḥ|
Ānandakṛttrimāhārāstadvarjaṁ cakrayājakāḥ||99||

Untranslated yet


द्वयेऽपि निरये यान्ति रौरवे भीषणे त्विति।
शक्तेर्लक्षणमेतावत्तद्वतो ह्यविभेदिता॥१००॥

Dvaye'pi niraye yānti raurave bhīṣaṇe tviti|
Śakterlakṣaṇametāvattadvato hyavibheditā||100||

Untranslated yet

top


 श्लोक १०१-११०

तादृशीं तेन तां कुर्यान्नतु वर्णाद्यपेक्षणम्।
लौकिकालौकिकद्व्यात्मसङ्गात्तादात्म्यतोऽधिकात्॥१०१॥

Tādṛśīṁ tena tāṁ kuryānnatu varṇādyapekṣaṇam|
Laukikālaukikadvyātmasaṅgāttādātmyato'dhikāt||101||

Untranslated yet


कार्यहेतुसहोत्था सा त्रिधोक्ता शासने गुरोः।
साक्षात्परम्परायोगात्तत्तुल्येति त्रिधा पुनः॥१०२॥

Kāryahetusahotthā sā tridhoktā śāsane guroḥ|
Sākṣātparamparāyogāttattulyeti tridhā punaḥ||102||

Untranslated yet


श्रीसर्वाचारहृदये तदेतदुपसंहृतम्।
षडेताः शक्तयः प्रोक्ता भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः॥१०३॥

Śrīsarvācārahṛdaye tadetadupasaṁhṛtam|
Ṣaḍetāḥ śaktayaḥ proktā bhuktimuktiphalapradāḥ||103||

Untranslated yet


द्वाभ्यां तु सृष्टिसंहारौ तस्मान्मेलकमुत्तमम्।
तामाहृत्य मिथोऽभ्यर्च्य तर्पयित्वा परस्परम्॥१०४॥

Dvābhyāṁ tu sṛṣṭisaṁhārau tasmānmelakamuttamam|
Tāmāhṛtya mitho'bhyarcya tarpayitvā parasparam||104||

Untranslated yet


अन्तरङ्गक्रमेणैव मुख्यचक्रस्य पूजनम्।
यदेवानन्दसन्दोहि संविदो ह्यन्तरङ्गकम्॥१०५॥

Antaraṅgakrameṇaiva mukhyacakrasya pūjanam|
Yadevānandasandohi saṁvido hyantaraṅgakam||105||

Untranslated yet


तत्प्रधानं भवेच्चक्रमनुचक्रमतोऽपरम्।
विकासात्तृप्तितः पाशोत्कर्तनात्कृतिशक्तितः॥१०६॥

Tatpradhānaṁ bhaveccakramanucakramato'param|
Vikāsāttṛptitaḥ pāśotkartanātkṛtiśaktitaḥ||106||

Untranslated yet


चक्रं कसेश्चकेः कृत्या करोतेश्च किलोदितम्।
यागश्च तर्पणं बाह्ये विकासस्तच्च कीर्त्यते॥१०७॥

Cakraṁ kaseścakeḥ kṛtyā karoteśca kiloditam|
Yāgaśca tarpaṇaṁ bāhye vikāsastacca kīrtyate||107||

Untranslated yet


चक्रानुचक्रान्तरगाच्छक्तिमत्परिकल्पितात्।
प्राणगादप्यथानन्दस्यन्दिनोऽभ्यवहारतः॥१०८॥

Cakrānucakrāntaragācchaktimatparikalpitāt|
Prāṇagādapyathānandasyandino'bhyavahārataḥ||108||

Untranslated yet


गन्धधूपस्रगादेश्च बाह्यादुच्छलनं चितः।
इत्थं स्वोचितवस्त्वंशैरनुचक्रेषु तर्पणम्॥१०९॥

Gandhadhūpasragādeśca bāhyāducchalanaṁ citaḥ|
Itthaṁ svocitavastvaṁśairanucakreṣu tarpaṇam||109||

Untranslated yet


कुर्वीयातामिहान्योन्यं मुख्यचक्रैकताकृते।
उक्तं च त्रिशिरस्तन्त्रे विमलासनगोचरः॥११०॥

Kurvīyātāmihānyonyaṁ mukhyacakraikatākṛte|
Uktaṁ ca triśirastantre vimalāsanagocaraḥ||110||

Untranslated yet

top


 श्लोक १११-१२०

अक्षषट्कस्य मध्ये तु रुद्रस्थानं समाविशेत्।
निजनिजभोगाभोगप्रविकासिनिजस्वरूपपरिमर्शे॥१११॥

Akṣaṣaṭkasya madhye tu rudrasthānaṁ samāviśet|
Nijanijabhogābhogapravikāsinijasvarūpaparimarśe||111||

Untranslated yet


क्रमशोऽनुचक्रदेव्यः संविच्चक्रं हि मध्यमं यान्ति।
स्वस्थतनोरपरस्य तु ता देहाधिष्ठितं विहाय यतः॥११२॥

Kramaśo'nucakradevyaḥ saṁviccakraṁ hi madhyamaṁ yānti|
Svasthatanoraparasya tu tā dehādhiṣṭhitaṁ vihāya yataḥ||112||

Untranslated yet


आसत इति तदहंयुर्नो पूर्णो नापि चोच्छलति।
अनुचक्रदेवतात्मकमरीचिपरिपूरणाधिगतवीर्यम्॥११३॥

Āsata iti tadahaṁyurno pūrṇo nāpi cocchalati|
Anucakradevatātmakamarīciparipūraṇādhigatavīryam||113||

Untranslated yet


तच्छक्तिशक्तिमद्युगमन्योन्यसमुन्मुखं भवति।
तद्युगलमूर्ध्वधामप्रवेशसंस्पर्शजातसङ्क्षोभम्॥११४॥

Tacchaktiśaktimadyugamanyonyasamunmukhaṁ bhavati|
Tadyugalamūrdhvadhāmapraveśasaṁsparśajātasaṅkṣobham||114||

Untranslated yet


क्षुभ्नात्यनुचक्राण्यपि तानि तदा तन्मयानि न पृथक्तु।
इत्थं यामलमेतद्गलितभिदासङ्कथं यदेव स्यात्॥११५॥

Kṣubhnātyanucakrāṇyapi tāni tadā tanmayāni na pṛthaktu|
Itthaṁ yāmalametadgalitabhidāsaṅkathaṁ yadeva syāt||115||

Untranslated yet


क्रमतारतम्ययोगात्सैव हि संविद्विसर्गसङ्घट्टः।
तद्ध्रुवधामानुत्तरमुभयात्मकजगदुदारसानन्दम्॥११६॥

Kramatāratamyayogātsaiva hi saṁvidvisargasaṅghaṭṭaḥ|
Taddhruvadhāmānuttaramubhayātmakajagadudārasānandam||116||

Untranslated yet


नो शान्तं नाप्युदितं शान्तोदितसूतिकारणं परं कौलम्।
अनवच्छिन्नपदेप्सुस्तां संविदमात्मसात्सदा कुर्यात्॥११७॥

No śāntaṁ nāpyuditaṁ śāntoditasūtikāraṇaṁ paraṁ kaulam|
Anavacchinnapadepsustāṁ saṁvidamātmasātsadā kuryāt||117||

Untranslated yet


अनवच्छिन्नं परमार्थतो हि रूपं चितो देव्याः।
ईदृक्तादृक्प्रायप्रशमोदयभावविलयपरिकथया॥११८॥

Anavacchinnaṁ paramārthato hi rūpaṁ cito devyāḥ|
Īdṛktādṛkprāyapraśamodayabhāvavilayaparikathayā||118||

Untranslated yet


अनवच्छिन्नं धाम प्रविशेद्वैसर्गिकं सुभगः।
शान्तोदितात्मकं द्वयमथ युगपदुदेति शक्तिशक्तिमतोः॥११९॥

Anavacchinnaṁ dhāma praviśedvaisargikaṁ subhagaḥ|
Śāntoditātmakaṁ dvayamatha yugapadudeti śaktiśaktimatoḥ||119||

Untranslated yet


रूपमुदितं परस्परधामगतं शान्तमात्मगतमेव।
उभयमपि वस्तुतः किल यामलमिति तथोदितं शान्तम्॥१२०॥

Rūpamuditaṁ parasparadhāmagataṁ śāntamātmagatameva|
Ubhayamapi vastutaḥ kila yāmalamiti tathoditaṁ śāntam||120||

Untranslated yet

top


 श्लोक १२१-१३०

शक्तिस्तद्वदुचितां सृष्टिं पुष्णाति नो तद्वान्।
शान्तोदितात्मकोभयरूपपरामर्शसाम्ययोगेऽपि॥१२१॥

Śaktistadvaducitāṁ sṛṣṭiṁ puṣṇāti no tadvān|
Śāntoditātmakobhayarūpaparāmarśasāmyayoge'pi||121||

Untranslated yet


प्रविकस्वरमध्यपदा शक्तिः शास्त्रे ततः कथिता।
तस्यामेव कुलार्थं सम्यक्सञ्चारयेद्गुरुस्तेन॥१२२॥

Pravikasvaramadhyapadā śaktiḥ śāstre tataḥ kathitā|
Tasyāmeva kulārthaṁ samyaksañcārayedgurustena||122||

Untranslated yet


तद्द्वारेण च कथितक्रमेण सञ्चारयेत नृषु।
स्वशरीराधिकसद्भावभावितामिति ततः प्राह॥१२३॥

Taddvāreṇa ca kathitakrameṇa sañcārayeta nṛṣu|
Svaśarīrādhikasadbhāvabhāvitāmiti tataḥ prāha||123||

Untranslated yet


श्रीमत्कल्लटनाथः प्रोक्तसमस्तार्थलब्धये वाक्यम्।
तन्मुख्यचक्रमुक्तं महेशिना योगिनीवक्त्रम्॥१२४॥

Śrīmatkallaṭanāthaḥ proktasamastārthalabdhaye vākyam|
Tanmukhyacakramuktaṁ maheśinā yoginīvaktram||124||

Untranslated yet


तत्रैष सम्प्रदायस्तस्मात्सम्प्राप्यते ज्ञानम्।
तदिदमलेख्यं भणितं वक्त्राद्वक्त्रस्थमुक्तयुक्त्या च॥१२५॥

Tatraiṣa sampradāyastasmātsamprāpyate jñānam|
Tadidamalekhyaṁ bhaṇitaṁ vaktrādvaktrasthamuktayuktyā ca||125||

Untranslated yet


वक्त्रं प्रधानचक्रं स्वा संविल्लिख्यतां च कथम्।
अथ सृष्टे द्वितयेऽस्मिन्शान्तोदितधाम्नि येऽनुसन्दधते॥१२६॥

Vaktraṁ pradhānacakraṁ svā saṁvillikhyatāṁ ca katham|
Atha sṛṣṭe dvitaye'sminśāntoditadhāmni ye'nusandadhate||126||

Untranslated yet


प्राच्यां विसर्गसत्तामनवच्छिदि ते पदे रूढाः।
ये सिद्धिमाप्तुकामास्तेऽभ्युदितं रूपमाहरेयुरथो॥१२७॥

Prācyāṁ visargasattāmanavacchidi te pade rūḍhāḥ|
Ye siddhimāptukāmāste'bhyuditaṁ rūpamāhareyuratho||127||

Untranslated yet


तेनैव पूजयेयुः संविन्नैकट्यशुद्धतमवपुषा।
तदपिच मिथो हि वक्त्रात्प्रधानतो वक्त्रगं यतो भणितम्॥१२८॥

Tenaiva pūjayeyuḥ saṁvinnaikaṭyaśuddhatamavapuṣā|
Tadapica mitho hi vaktrātpradhānato vaktragaṁ yato bhaṇitam||128||

Untranslated yet


अजरामरपददानप्रवणं कुलसञ्ज्ञितं परमम्।
येऽप्यप्राप्तविबोधास्तेऽभ्युदितोत्फुल्लयागसंरूढाः॥१२९॥

Ajarāmarapadadānapravaṇaṁ kulasañjñitaṁ paramam|
Ye'pyaprāptavibodhāste'bhyuditotphullayāgasaṁrūḍhāḥ||129||

Untranslated yet


तत्परिकल्पितचक्रस्थदेवताः प्राप्नुवन्ति विज्ञानम्।
ते तत्र शक्तिचक्रे तेनैवानन्दरसमयेन बहिः॥१३०॥

Tatparikalpitacakrasthadevatāḥ prāpnuvanti vijñānam|
Te tatra śakticakre tenaivānandarasamayena bahiḥ||130||

Untranslated yet

top


 श्लोक १३१-१४०

दिक्षु चतसृषु प्रोक्तक्रमेण गणनाथतः प्रभृति सर्वम्।
सम्पूज्य मध्यमपदे कुलेशयुग्मं त्वरात्रये देवीः॥१३१॥

Dikṣu catasṛṣu proktakrameṇa gaṇanāthataḥ prabhṛti sarvam|
Sampūjya madhyamapade kuleśayugmaṁ tvarātraye devīḥ||131||

Untranslated yet


बाह्ये प्रत्यरमथ किल चतुष्कमिति रश्मिचक्रमर्कारम्।
अष्टकमष्टाष्टकमथ विविधं सम्पूजयेत्क्रमेण मुनिः॥१३२॥

Bāhye pratyaramatha kila catuṣkamiti raśmicakramarkāram|
Aṣṭakamaṣṭāṣṭakamatha vividhaṁ sampūjayetkrameṇa muniḥ||132||

Untranslated yet


निजदेहगते धामनि तथैव पूज्यं समभ्यस्येत्।
यत्तच्छान्तं रूपं तेनाभ्यस्तेन हृदयसंवित्त्या॥१३३॥

Nijadehagate dhāmani tathaiva pūjyaṁ samabhyasyet|
Yattacchāntaṁ rūpaṁ tenābhyastena hṛdayasaṁvittyā||133||

Untranslated yet


शान्तं शिवपदमेति हि गलिततरङ्गार्णवप्रख्यम्।
तच्छान्तपदाध्यासाच्चक्रस्थो देवतागणः सर्वः॥१३४॥

Śāntaṁ śivapadameti hi galitataraṅgārṇavaprakhyam|
Tacchāntapadādhyāsāccakrastho devatāgaṇaḥ sarvaḥ||134||

Untranslated yet


तिष्ठत्युपरतवृत्तिः शून्यालम्बी निरानन्दः।
योऽप्यनुचक्रदृगादिस्वरूपभाक्सोऽपि यत्तदायत्तः॥१३५॥

Tiṣṭhatyuparatavṛttiḥ śūnyālambī nirānandaḥ|
Yo'pyanucakradṛgādisvarūpabhākso'pi yattadāyattaḥ||135||

Untranslated yet


तेनानन्दे मग्नस्तिष्ठत्यानन्दसाकाङ्क्षः।
परतत्स्वरूपसङ्घट्टमन्तरेणैष करणरश्मिगणः॥१३६॥

Tenānande magnastiṣṭhatyānandasākāṅkṣaḥ|
Paratatsvarūpasaṅghaṭṭamantareṇaiṣa karaṇaraśmigaṇaḥ||136||

Untranslated yet


आस्ते हि निःस्वरूपः स्वरूपलाभाय चोन्मुखितः।
रणरणकरसान्निजरसभरितबहिर्भावचर्वणवशेन॥१३७॥

Āste hi niḥsvarūpaḥ svarūpalābhāya conmukhitaḥ|
Raṇaraṇakarasānnijarasabharitabahirbhāvacarvaṇavaśena||137||

Untranslated yet


विश्रान्तिधाम किञ्चिल्लब्ध्वा स्वात्मन्यथार्पयते।
तन्निजविषयार्पणतः पूर्णसमुच्छलितसंविदासारः॥१३८॥

Viśrāntidhāma kiñcillabdhvā svātmanyathārpayate|
Tannijaviṣayārpaṇataḥ pūrṇasamucchalitasaṁvidāsāraḥ||138||

Untranslated yet


अनुचक्रदेवतागणपरिपूरणजातवीर्यविक्षोभः।
चक्रेश्वरोऽपि पूर्वोक्तयुक्तितः प्रोच्छलेद्रभसात्॥१३९॥

Anucakradevatāgaṇaparipūraṇajātavīryavikṣobhaḥ|
Cakreśvaro'pi pūrvoktayuktitaḥ procchaledrabhasāt||139||

Untranslated yet


त्रिविधो विसर्ग इत्थं सङ्घट्टः प्रोदितस्तथा शान्तः।
विसृजति यतो विचित्रः सर्गो विगतश्च यत्र सर्ग इति॥१४०॥

Trividho visarga itthaṁ saṅghaṭṭaḥ proditastathā śāntaḥ|
Visṛjati yato vicitraḥ sargo vigataśca yatra sarga iti||140||

Untranslated yet

top


 श्लोक १४१-१५०

श्रीतत्त्वरक्षणे श्रीनिगमे त्रिशिरोमते च तत्प्रोक्तम्।
कुण्डं शक्तिः शिवो लिङ्गं मेलकं परमं पदम्॥१४१॥

Śrītattvarakṣaṇe śrīnigame triśiromate ca tatproktam|
Kuṇḍaṁ śaktiḥ śivo liṅgaṁ melakaṁ paramaṁ padam||141||

Untranslated yet


द्वाभ्यां सृष्टिः संहृतिस्तद्विसर्गस्त्रिविधो गमे।
स्रोतोद्वयस्य निष्ठान्तमूर्ध्वाधश्चक्रबोधनम्॥१४२॥

Dvābhyāṁ sṛṣṭiḥ saṁhṛtistadvisargastrividho game|
Srotodvayasya niṣṭhāntamūrdhvādhaścakrabodhanam||142||

Untranslated yet


विश्रामं च समावेशं सुषीणां मरुतां तथा।
गतभेदं च यन्त्राणां सन्धीनां मर्मणामपि॥१४३॥

Viśrāmaṁ ca samāveśaṁ suṣīṇāṁ marutāṁ tathā|
Gatabhedaṁ ca yantrāṇāṁ sandhīnāṁ marmaṇāmapi||143||

Untranslated yet


द्वासप्ततिपदे देहे सहस्रारे च नित्यशः।
गत्यागत्यन्तरा वित्ती सङ्घट्टयति यच्छिवः॥१४४॥

Dvāsaptatipade dehe sahasrāre ca nityaśaḥ|
Gatyāgatyantarā vittī saṅghaṭṭayati yacchivaḥ||144||

Untranslated yet


तत्प्रयत्नात्सदा तिष्ठेत्सङ्घट्टे भैरवे पदे।
उभयोस्तन्निराकारभावसम्प्राप्तिलक्षणम्॥१४५॥

Tatprayatnātsadā tiṣṭhetsaṅghaṭṭe bhairave pade|
Ubhayostannirākārabhāvasamprāptilakṣaṇam||145||

Untranslated yet


मात्राविभागरहितं सुस्फुटार्थप्रकाशकम्।
अभ्यस्येद्भावसंवित्तिं सर्वभावनिवर्तनात्॥१४६॥

Mātrāvibhāgarahitaṁ susphuṭārthaprakāśakam|
Abhyasyedbhāvasaṁvittiṁ sarvabhāvanivartanāt||146||

Untranslated yet


सूर्यसोमौ तु संरुध्य लयविक्षेपमार्गतः।
एवं त्रिविधविमर्शावेशसमापत्तिधाम्नि य उदेति॥१४७॥

Sūryasomau tu saṁrudhya layavikṣepamārgataḥ|
Evaṁ trividhavimarśāveśasamāpattidhāmni ya udeti||147||

Untranslated yet


संवित्परिमर्शात्मा ध्वनिस्तदेवेह मन्त्रवीर्यं स्यात्।
तत्रैवोदिततादृशफललाभसमुत्सुकः स्वकं मन्त्रम्॥१४८॥

Saṁvitparimarśātmā dhvanistadeveha mantravīryaṁ syāt|
Tatraivoditatādṛśaphalalābhasamutsukaḥ svakaṁ mantram||148||

Untranslated yet


अनुसन्धाय सदा चेदास्ते मन्त्रोदयं स वै वेत्ति।
अत्रैव जपं कुर्यादनुचक्रैकत्वसंविदागमने॥१४९॥

Anusandhāya sadā cedāste mantrodayaṁ sa vai vetti|
Atraiva japaṁ kuryādanucakraikatvasaṁvidāgamane||149||

Untranslated yet


युगपल्लक्षविभेदप्रपञ्चितं नादवृत्त्यैव।
श्रीयोगसञ्चरेऽपिच मुद्रेयं योगिनीप्रिया परमा॥१५०॥

Yugapallakṣavibhedaprapañcitaṁ nādavṛttyaiva|
Śrīyogasañcare'pica mudreyaṁ yoginīpriyā paramā||150||

Untranslated yet

top


 अतिरिक्त सूचना

Gabriel Pradīpaka

This document was conceived by Gabriel Pradīpaka, one of the two founders of this site, and spiritual guru conversant with Sanskrit language and Trika philosophy.

For further information about Sanskrit, Yoga and Indian Philosophy; or if you simply want to comment, ask a question or correct a mistake, feel free to contact us: This is our e-mail address.



Back to 28. 301-434 Top  Continue to read 29. 151-291

अपनी टिप्पणी पोस्ट करें

टिप्पणी पोस्ट करने के लिए कृपया रजिस्टर, या लॉग इन करें.